Haçlı Seferleri/I

1096–1099 · 16 olay kaydı

Birinci Haçlı Seferi

Clermont çağrısıyla başlayan hareket farklı Batılı orduları Konstantinopolis'te buluşturdu; ordular Anadolu ve Kuzey Suriye üzerinden Kudüs'e ilerledi.

Birinci Haçlı Seferi — Görsel özet
Görsel özet·İnfografiği tam boy aç ↗

Sefer dosyası

Birinci Haçlı Seferi

01

Genel bakış

Birinci Haçlı Seferi, Bizans İmparatoru I. Aleksios Komnenos'un Selçuklulara karşı yardım talebi üzerine Papa II. Urbanus'un Kasım 1095'te Clermont'ta yaptığı çağrıyla başladı. Önce Pierre l'Ermite'in peşinden giden halk kitleleri yola çıktı ve 1096'da Anadolu'da dağıtıldı; ardından Godefroy de Bouillon, Raymond de Saint-Gilles, Bohemund ve diğer prenslerin orduları Konstantinopolis'te toplandı.

Ordular 1097'de İznik'i Bizans'a teslim ettirdi, Dorylaion'da I. Kılıç Arslan'ı yendi ve Anadolu'yu geçti. Uzun Antakya kuşatması 1098'de şehrin alınması ve Kürboğa'nın yardım ordusunun yenilmesiyle bitti. Temmuz 1099'da Kudüs saldırıyla alındı; Ağustos'ta Askalân'da Fâtımî ordusu yenildi. Sefer, Urfa Kontluğu, Antakya Prinkepsliği ve Kudüs Krallığı'nın kurulmasıyla Latin Doğu'nun temelini attı.

02

Ana güzergâh

Clermont · Konstantinopolis · İznik · Dorylaion · Antakya · Kudüs · Askalân

03

Netice

Kudüs ele geçirildi; Urfa, Antakya ve Kudüs merkezli Latin siyasî yapılarının temeli atıldı.

BAĞLAMSAL OKUMA

Bu seferin olay kayıtları

1–7 Mart 1095 · Piacenza

Piacenza Konsili ve Bizans yardım talebi

I. Aleksios Komnenos'un elçileri, Papa II. Urbanus'un Piacenza'da topladığı konsilde Anadolu'daki Türk ilerleyişine karşı Batıdan askerî yardım istedi. Bu başvuru, aynı yılın sonundaki Clermont çağrısının en yakın arka planını oluşturdu.

Kaydı aç →27 Kasım 1095 · Clermont, Fransa

Clermont Konsili ve sefer çağrısı

Papa II. Urbanus, Clermont Konsili'nin sonunda Doğu Hristiyanlarına yardım ve Kudüs'e silahlı yolculuk çağrısı yaptı. Konsil bu yolculuğa katılanlara kefaretlerinin yerine geçecek bir bağışlanma tanıdı; Birinci Haçlı Seferi bu çağrıyla başladı.

Kaydı aç →Mayıs–Temmuz 1096 · Speyer, Worms, Mainz ve Köln

Ren havzası katliamları

1096 baharı ve yazında, Haçlı çağrısıyla harekete geçen bazı silahlı kafileler Ren boyundaki Yahudi cemaatlerine saldırdı. Speyer, Worms, Mainz ve Köln'de yüzlerce kişi öldürüldü, birçok kişi zorla vaftiz edildi.

Kaydı aç →Ağustos 1096 · Konstantinopolis

Halkın Haçlı Seferi İstanbul'a ulaştı

Keşiş Pierre ve Gautier Sans-Avoir çevresindeki düzensiz kafileler Ağustos 1096'da Konstantinopolis'e ulaştı. Balkanlardaki taşkınlıklar nedeniyle I. Aleksios onları kısa sürede Boğaz'ın karşısına, Kibotos (Civetot) ordugâhına geçirdi.

Kaydı aç →21 Ekim 1096 · Civetot / İznik çevresi

Civetot bozgunu

Halkın Haçlı Seferi'nin Kibotos'tan (Civetot) çıkan ana gücü, 21 Ekim 1096'da İznik yolunda I. Kılıç Arslan'ın Selçuklu kuvvetlerinin pususuna düştü. Ordu dağıtıldı; hayatta kalanların bir kısmı esir alındı, bir kısmını Bizans gemileri kurtardı.

Kaydı aç →1096 sonu–Mayıs 1097 · Konstantinopolis

Prenslerin orduları Konstantinopolis'te toplandı

1096 sonbaharından 1097 baharına kadar Haçlı prenslerinin orduları farklı yollardan Konstantinopolis'e ulaştı. I. Aleksios, liderlerden eski Bizans topraklarını geri vereceklerine dair yemin aldı; bu yemin özellikle Antakya meselesinde kalıcı bir anlaşmazlığa dönüştü.

Kaydı aç →14 Mayıs – 19 Haziran 1097 · İznik

İznik Kuşatması

Haçlı ordusu ve Bizans kuvvetleri, Anadolu Selçuklu başşehri İznik'i 14 Mayıs 1097'den itibaren kuşattı. I. Kılıç Arslan'ın kurtarma girişimi püskürtüldü ve şehir 19 Haziran'da Haçlı saldırısından önce gizli bir anlaşmayla Bizans'a teslim oldu.

Kaydı aç →1 Temmuz 1097 · Eskişehir çevresi

Dorylaion Muharebesi

İznik'ten sonra iki kol hâlinde ilerleyen Haçlı ordusunun öncüsü, 1 Temmuz 1097'de Dorylaion (Eskişehir) yakınında I. Kılıç Arslan ve müttefiklerinin saldırısına uğradı. Öğleden sonra yetişen ikinci kolun müdahalesiyle Türk kuvvetleri geri çekildi ve Anadolu yolu açıldı.

Kaydı aç →Eylül–Ekim 1097 · Tarsus, Misis ve Kilikya

Kilikya'da ana ordudan ayrılan kollar

Eylül 1097'de Ereğli'den sonra Tankred ve Baudouin de Boulogne ana ordudan ayrılarak Kilikya'ya girdi. Tarsus, Adana ve Misis'in denetimi için yürütülen bu harekât, Ermeni yerel güçleriyle ittifaklar kadar iki Latin lider arasında açık bir rekabet de doğurdu.

Kaydı aç →20 Ekim 1097 – 28 Haziran 1098 · Antakya

Antakya Kuşatması

Haçlı ordusu Ekim 1097'den itibaren Antakya'yı kuşattı. Ağır bir kıtlık kışından sonra şehir 3 Haziran 1098'de içeriden açılan bir kule yoluyla ele geçirildi; ardından Haçlılar Kürboğa'nın kurtarma ordusu tarafından kuşatıldı ve 28 Haziran'daki muharebede bu orduyu yendi.

Kaydı aç →10 Mart 1098 · Urfa

Urfa Kontluğu'nun kuruluşu

Baudouin de Boulogne, Ermeni yönetici Toros'un daveti ve evlat edinmesiyle Şubat 1098'de Urfa'ya geldi. Toros'un bir ayaklanmada öldürülmesinden sonra 10 Mart 1098'de yönetimi devraldı ve Doğu'daki ilk Haçlı devleti olan Urfa Kontluğu'nu kurdu.

Kaydı aç →Temmuz 1098 · Antakya

Antakya Prinkepsliği'nin kuruluşu

Antakya'nın alınmasından sonra Bohemund, şehrin Bizans'a iadesini reddederek kendi yönetimini kurdu. Raymond de Saint-Gilles ile süren anlaşmazlık 1099 başında Bohemund lehine sonuçlandı ve Antakya Prinkepsliği ayrı bir Haçlı devleti olarak şekillendi.

Kaydı aç →1–4 Ekim 1098 · Bari

Bari Konsili

Birinci Haçlı Seferi sürerken, Ekim 1098'de Papa II. Urbanus'un başkanlığında Bari'de toplanan konsil, Latin ve Grek kiliseleri arasındaki filioque anlaşmazlığını görüştü. Canterbury başpiskoposu Anselmus Latin görüşünü savundu; Bizans'la dinî yakınlaşma sınırlı kaldı.

Kaydı aç →7 Haziran – 15 Temmuz 1099 · Kudüs

Kudüs'ün ele geçirilmesi

Haçlı ordusu 7 Haziran 1099'da Kudüs önlerine geldi. Bir ay süren kuşatmadan sonra 15 Temmuz'da kuzey surlarından şehre girdi; Fâtımî valisi İftiharüddevle Davud Kulesi'ni teslim ederek çekilirken şehir halkının büyük bölümü öldürüldü.

Kaydı aç →22 Temmuz 1099 · Kudüs

Kudüs Krallığı'nın siyasî temeli

Kudüs'ün alınmasından bir hafta sonra, 22 Temmuz 1099'da Haçlı liderleri Godefroy de Bouillon'u şehrin yöneticisi seçti. Godefroy kral unvanı yerine “Kutsal Kabir'in Koruyucusu” unvanını kullandı; böylece Kudüs'te Latin yönetiminin temeli atıldı.

Kaydı aç →12 Ağustos 1099 · Askalân

Askalân Muharebesi

Fâtımî veziri el-Efdal Şehinşah'ın Kudüs'ü geri almak için getirdiği ordu, 12 Ağustos 1099'da Askalân önlerinde Haçlıların ani saldırısıyla dağıtıldı. Zafer yeni kurulan Latin yönetimini ilk büyük tehditten kurtardı, ancak Askalân 1153'e kadar Fâtımî elinde kaldı.

Kaydı aç →