Vaka dizini/Birinci Sefer ve Kuruluş

1–7 Mart 1095 · Piacenza

Piacenza Konsili ve Bizans yardım talebi

KonsilSefer

I. Aleksios Komnenos'un elçileri, Papa II. Urbanus'un Piacenza'da topladığı konsilde Anadolu'daki Türk ilerleyişine karşı Batıdan askerî yardım istedi. Bu başvuru, aynı yılın sonundaki Clermont çağrısının en yakın arka planını oluşturdu.

Günümüzdeki Piacenza Katedrali; mevcut yapı 1095 konsilinden sonra inşa edilmiştir
Tarihî mekân·Wikimedia Commons · serbest lisans

ARAŞTIRMA DOSYASI

Olayın tarihsel çözümlemesi

01

Arka plan

1071 Malazgirt yenilgisinden sonra Bizans, Anadolu'nun büyük bölümünü Selçuklu ve Türkmen beylerine kaptırmıştı. I. Aleksios Komnenos 1081'de tahta çıktığında Balkanlarda Normanlar ve Peçeneklerle de savaşmak zorundaydı; imparatorluk ordusu ücretli Batılı askerlere zaten alışkındı.

II. Urbanus ise 1088'de papa seçildiğinde Roma'da rakip papa III. Clemens'e karşı mücadele ediyor, reform papalığının otoritesini İtalya ve Fransa'daki konsillerle yeniden kurmaya çalışıyordu. Doğu kilisesiyle 1054 ayrılığından sonra bozulan ilişkileri onarmak da bu programın parçasıydı.

02

Konsil ve Bizans elçileri

Konsil Mart 1095'in ilk haftasında Piacenza'da toplandı. Çağdaş tarihçi Bernold von Konstanz katılımcı sayısını abartılı biçimde binlerle verir; toplantı o kadar kalabalıktı ki oturumların bir kısmı şehir dışında açık alanda yapıldı. Gündemin büyük bölümü kilise disiplini, simoni ve rahip evlilikleri gibi reform meseleleriydi.

Bernold'a göre Aleksios'un elçileri papadan ve hazır bulunanlardan, “kâfirlere karşı kutsal kilisenin savunulması için” yardım göndermelerini istedi. Urbanus da dinleyenleri imparatora yardım etmeye ve bunun için yemin etmeye teşvik etti. Elçilerin Kudüs'ten söz edip etmediği bilinmemektedir; anlatı yalnızca Doğu Hristiyanlarının ve Bizans'ın sıkıntısını vurgular.

03

Sonuçlar ve önemi

Piacenza'da bir sefer ilan edilmedi. Ancak Urbanus aynı yaz Alpleri aşarak Fransa'ya geçti ve Kasım'da Clermont'ta, Bizans'a yardım fikrini Kudüs'e silahlı hac ve günahların bağışlanmasıyla birleştiren çağrısını yaptı. Bu nedenle Piacenza, Doğu'dan gelen somut bir askerî talebin papalık siyasetine nasıl yerleştiğini gösteren ilk basamaktır.

Aleksios'un beklediği, imparatorluk komutasında savaşacak sınırlı sayıda paralı şövalyeydi. Birkaç yıl sonra kapısına on binlerce kişilik bağımsız ordular gelecekti; Bizans'ın talebi ile Batı'nın verdiği cevap arasındaki bu fark, Birinci Haçlı Seferi boyunca süren güvensizliğin kaynaklarından biri oldu.

04

Kaynaklar ve tartışmalı noktalar

Elçilik hakkındaki tek doğrudan tanıklık Bernold von Konstanz'ın kroniğidir; Bizans kaynakları, özellikle Anna Komnene, Piacenza'dan söz etmez. Bu yüzden talebin kapsamı, Aleksios'un Kudüs'ü gündeme getirip getirmediği ve Clermont çağrısı üzerindeki ağırlığı araştırmacılar arasında tartışmalıdır. Konsilin kanonları Mansi ve Tanner'ın derlemelerinde, olay ise Riley-Smith ve Frankopan gibi yazarların çalışmalarında farklı vurgularla değerlendirilir.

Yöntem notu

Bu dosyadaki tarih, yer ve sayılar başlıca anlatı kaynakları ile modern araştırmalar karşılaştırılarak verilmiştir. Kaynaklar arasında ayrışan bilgiler metinde ayrıca belirtilmiştir; tez veya yayın için ilgili neşir ve sayfa numarasına başvurulmalıdır.