Mayıs–Temmuz 1096 · Speyer, Worms, Mainz ve Köln
Ren havzası katliamları
1096 baharı ve yazında, Haçlı çağrısıyla harekete geçen bazı silahlı kafileler Ren boyundaki Yahudi cemaatlerine saldırdı. Speyer, Worms, Mainz ve Köln'de yüzlerce kişi öldürüldü, birçok kişi zorla vaftiz edildi.
ARAŞTIRMA DOSYASI
Olayın tarihsel çözümlemesi
Arka plan
Clermont çağrısı Fransa ve Almanya'da yayılırken bazı vaizler ve silahlı gruplar, “Hristiyanlığın düşmanlarına” karşı savaşın uzaktaki Müslümanlarla sınırlı kalmaması gerektiği düşüncesini benimsedi. Seferin finansmanı için para arayışı da Yahudi cemaatlerini hedef hâline getirdi. Ren boyundaki piskoposluk şehirleri, piskoposların himayesinde yaşayan köklü cemaatlere ev sahipliği yapıyordu.
Olayların seyri
İlk saldırı 3 Mayıs 1096'da Speyer'de oldu; Piskopos Johann cemaatin çoğunu korudu ve öldürülenlerin sayısı sınırlı kaldı. Worms'ta 18 ve 25 Mayıs'taki saldırılarda, piskoposun sarayına sığınanlar da dahil olmak üzere cemaatin büyük bölümü öldürüldü. Leiningenli Kont Emicho'nun ordusu 27 Mayıs'ta Mainz'a girdi; Başpiskopos Ruthard'ın koruması çöktü ve cemaatin büyük kısmı öldürüldü ya da teslim olmamak için kendi canına kıydı.
Haziran'da Köln'deki Yahudiler çevre köylere dağıtılarak saklandı, ancak bu yerlerin bir kısmında da saldırılar yaşandı. Trier, Metz, Regensburg ve Prag'da da zorla vaftiz ve öldürme vakaları kaydedildi. Emicho'nun ordusu daha sonra Macaristan'da Moson (Wieselburg) önünde dağıtıldı ve Doğu'ya ulaşamadı.
Sonuçlar ve önemi
Saldırılar Avrupa Yahudi tarihinde derin bir kırılma olarak hatırlandı ve kurban edilenlerin anısı İbrânî liturjisine girdi. Zorla vaftiz edilenlerin bir kısmı 1097'de İmparator IV. Heinrich'in izniyle eski dinlerine döndü. Olaylar, Haçlı çağrısının resmî hedefleri ile sahada nasıl yorumlandığı arasındaki farkı ve piskoposların sınırlı koruma gücünü gösterir.
Kaynaklar ve tartışmalı noktalar
Olayların ana kaynakları, Shlomo bar Shimshon'a atfedilen kronik, Eliezer bar Nathan'ın anlatısı ve Mainz Anonimi olarak bilinen üç İbrânî metindir. Latin tarafta Albertus Aquensis saldırıları eleştirel bir dille aktarır. İbrânî kroniklerdeki sayılar ve kıdduş haşem (inanç uğruna ölüm) anlatıları, hem yaşanan şiddetin hem de sonradan oluşturulan cemaat belleğinin izlerini taşıdığı için dikkatle okunmalıdır.
Bu dosyadaki tarih, yer ve sayılar başlıca anlatı kaynakları ile modern araştırmalar karşılaştırılarak verilmiştir. Kaynaklar arasında ayrışan bilgiler metinde ayrıca belirtilmiştir; tez veya yayın için ilgili neşir ve sayfa numarasına başvurulmalıdır.