Vaka dizini/Birinci Sefer ve Kuruluş

14 Mayıs – 19 Haziran 1097 · İznik

İznik Kuşatması

KuşatmaTeslim

Haçlı ordusu ve Bizans kuvvetleri, Anadolu Selçuklu başşehri İznik'i 14 Mayıs 1097'den itibaren kuşattı. I. Kılıç Arslan'ın kurtarma girişimi püskürtüldü ve şehir 19 Haziran'da Haçlı saldırısından önce gizli bir anlaşmayla Bizans'a teslim oldu.

1097 İznik Kuşatması'nı betimleyen Ortaçağ minyatürü
Olay tasviri·BnF, Français 2630 / Wikimedia Commons · Kamu malı

ARAŞTIRMA DOSYASI

Olayın tarihsel çözümlemesi

01

Arka plan

İznik, 1081'den beri Anadolu Selçuklularının merkeziydi ve Bizans başkentine çok yakındı. I. Kılıç Arslan, Halkın Haçlı Seferi'ni kolayca yendiği için yeni gelen orduları ciddiye almamış, 1097 baharında doğuda Danişmendlilerle Malatya üzerine mücadeleye girişmişti. Ailesi ve hazinesi şehirde kalmıştı.

02

Olayların seyri

Godefroy ve Bohemund'un orduları 6 Mayıs civarında şehrin önüne geldi; kuşatma 14 Mayıs'ta düzenli olarak başladı. Raymond'un ordusu güney surları önünde konumlanırken, 16 Mayıs'ta geri dönen Kılıç Arslan'ın kurtarma kuvveti çetin bir çarpışmadan sonra geri çekilmek zorunda kaldı. Haçlılar öldürülen Türklerin başlarını mancınıklarla şehre atarak savunucuların moralini kırmaya çalıştı.

Şehir batıda Askania (İznik) gölüne açık olduğundan su yoluyla ikmal alabiliyordu. Aleksios'un gönderdiği gemiler karadan kızaklarla göle taşındı ve kuşatma tamamlandı. Bizans komutanı Manuel Butumites savunucularla gizlice müzakere etti; 19 Haziran sabahı Haçlılar genel saldırıya hazırlanırken surlarda Bizans bayrakları göründü.

03

Sonuçlar ve önemi

Şehir yağmalanmadı; Kılıç Arslan'ın ailesi Konstantinopolis'e gönderildi ve daha sonra fidye alınmadan serbest bırakıldı. Haçlı liderleri imparatordan hediyeler aldı, ancak sıradan askerler ganimetten mahrum kalmanın hayal kırıklığını yaşadı. Bizans, Batı Anadolu'nun kuzeyindeki kontrolünü yeniden kurdu; Selçuklular ise başşehirlerini kaybederek merkezlerini zamanla Konya'ya taşıdı.

04

Kaynaklar ve tartışmalı noktalar

Gesta Francorum, Raymond d'Aguilers ve Fulcherius Carnotensis kuşatmayı Haçlı askerlerinin bakışından, Anna Komnene ise Bizans diplomasisinin başarısı olarak anlatır. Teslimin Haçlılarda yarattığı güvensizlik Latin kaynaklarda vurgulanırken, Anna liderlerin ödüllendirildiğini öne çıkarır. Bu karşıtlık, iki tarafın seferden beklentilerinin farklılığını gösterir.

Yöntem notu

Bu dosyadaki tarih, yer ve sayılar başlıca anlatı kaynakları ile modern araştırmalar karşılaştırılarak verilmiştir. Kaynaklar arasında ayrışan bilgiler metinde ayrıca belirtilmiştir; tez veya yayın için ilgili neşir ve sayfa numarasına başvurulmalıdır.