Vaka dizini/Birinci Sefer ve Kuruluş

22 Temmuz 1099 · Kudüs

Kudüs Krallığı'nın siyasî temeli

Kurumsal gelişme

Kudüs'ün alınmasından bir hafta sonra, 22 Temmuz 1099'da Haçlı liderleri Godefroy de Bouillon'u şehrin yöneticisi seçti. Godefroy kral unvanı yerine “Kutsal Kabir'in Koruyucusu” unvanını kullandı; böylece Kudüs'te Latin yönetiminin temeli atıldı.

Haçlıların 15 Temmuz 1099'da Kudüs'e girişini betimleyen tarih resmi
Bağlamsal tasvir·Émile Signol / Wikimedia Commons · Kamu malı

ARAŞTIRMA DOSYASI

Olayın tarihsel çözümlemesi

01

Arka plan

Kudüs'ün alınmasından sonra Haçlı ordusunun önünde iki soru vardı: Şehri kim yönetecek ve yönetimin dinî otoriteyle ilişkisi ne olacaktı. Liderlerden bazıları seferi tamamlanmış sayıp memleketlerine dönmeye hazırlanıyordu; Fâtımî ordusunun Mısır'dan yola çıktığı haberi ise hızlı bir karar almayı zorunlu kıldı. Ruhban çevresi, kutsal şehirde önce bir patrik seçilmesi ve dünyevî yönetimin ona bağlı olması gerektiğini savunuyordu.

02

Seçim ve unvan meselesi

Liderler önce Raymond de Saint-Gilles'e yönetimi önerdi; Raymond, Mesih'in dikenli taç giydiği şehirde kral olmak istemediğini söyleyerek reddetti. Bunun ardından 22 Temmuz'da Aşağı Lorraine dükü Godefroy de Bouillon seçildi. Godefroy de kral tacını kabul etmedi; kaynakların çoğunda Advocatus Sancti Sepulchri, yani Kutsal Kabir'in Koruyucusu olarak geçen unvanı benimsedi.

Raymond, elindeki Davud Kulesi'ni Godefroy'a teslim etmekte direndi ve bu anlaşmazlık iki lider arasında kırgınlığa yol açtı. 1 Ağustos'ta Choques'lu Arnoul patrik seçildi; Aralık 1099'da Pisa başpiskoposu Daimbert gelince Arnoul'un yerine geçti ve Godefroy ile Bohemund ondan topraklarını tımar olarak aldı.

03

Sonuçlar ve önemi

Godefroy'un kısa yönetimi Askalân zaferi, kıyı şehirleriyle yapılan haraç anlaşmaları ve küçük bir şövalye kadrosuyla toprakları koruma mücadelesiyle geçti. Seferi tamamlayan Haçlıların çoğu 1099 sonbaharında Avrupa'ya döndüğü için yeni devletin askerî gücü birkaç yüz şövalyeyle sınırlı kaldı.

Godefroy 18 Temmuz 1100'de öldü. Kardeşi Baudouin Urfa'dan gelerek yönetimi devraldı ve aynı yılın Noel'inde kral unvanıyla taç giydi. Bu nedenle 1099 seçimi, Kudüs Krallığı'nın siyasî temeli; 1100 taç giyme töreni ise monarşinin açıkça ilanı olarak değerlendirilir.

04

Kaynaklar ve tartışmalı noktalar

Godefroy'un “Koruyucu” unvanını kullandığı yaygın kabul görse de bunu doğrudan belgeleyen çağdaş bir resmî metin yoktur; Raymond d'Aguilers ve Willermus Tyrensis gibi yazarlar onun alçakgönüllülüğünü vurgular. Bazı tarihçiler unvanın daha çok sonraki dönemde yerleşen bir anlatıya dayandığını, Godefroy'un kendisinin “dük” veya “prens” olarak da anıldığını belirtir. Patrikliğin dünyevî yönetim üzerindeki iddiası da bu ilk yıllarda açık bir çatışma konusuydu.

Yöntem notu

Bu dosyadaki tarih, yer ve sayılar başlıca anlatı kaynakları ile modern araştırmalar karşılaştırılarak verilmiştir. Kaynaklar arasında ayrışan bilgiler metinde ayrıca belirtilmiştir; tez veya yayın için ilgili neşir ve sayfa numarasına başvurulmalıdır.