20 Ekim 1097 – 28 Haziran 1098 · Antakya
Antakya Kuşatması
Haçlı ordusu Ekim 1097'den itibaren Antakya'yı kuşattı. Ağır bir kıtlık kışından sonra şehir 3 Haziran 1098'de içeriden açılan bir kule yoluyla ele geçirildi; ardından Haçlılar Kürboğa'nın kurtarma ordusu tarafından kuşatıldı ve 28 Haziran'daki muharebede bu orduyu yendi.
ARAŞTIRMA DOSYASI
Olayın tarihsel çözümlemesi
Arka plan
Antakya, güçlü surları ve dağlara yaslanan iç kalesiyle Kuzey Suriye'nin en önemli şehirlerinden biriydi. Selçuklu sultanı Melikşah'ın atadığı Yağısıyan şehri yönetiyordu; Halep'te Rıdvan, Dımaşk'ta Dukak ve Musul'da Kürboğa gibi komşu Selçuklu yöneticileri birbirleriyle rekabet hâlindeydi. Bu bölünmüşlük, Haçlıların uzun bir kuşatmayı sürdürmesine imkân verdi.
Olayların seyri
Kuşatma 20–21 Ekim 1097'de başladı, ancak surların uzunluğu şehrin tamamen çevrilmesine izin vermiyordu. Kış boyunca Haçlı ordusunda kıtlık ve salgın yayıldı; erzak akınları sırasında Dukak'ın Aralık sonunda, Rıdvan'ın ise 9 Şubat 1098'de gönderdiği yardım kuvvetleri geri püskürtüldü. Mart'ta Saint-Siméon limanına ulaşan İngiliz ve Ceneviz gemilerinin getirdiği malzemeyle köprü kapısı önüne kuleler inşa edildi.
Bohemund, şehirdeki kulelerden birini savunan Firuz adlı bir Ermeni dönme ile anlaştı. 2–3 Haziran gecesi Haçlılar bu kuleden surlara tırmandı ve şehre girdi; halkın büyük kısmı öldürüldü veya kaçtı. Yağısıyan kaçarken öldürüldü, ancak iç kale oğlu Şemsüddevle'nin elinde kaldı.
Birkaç gün sonra Kürboğa'nın büyük koalisyon ordusu geldi ve Haçlılar şehrin içinde kuşatıldı. Açlık ve firarlar artarken Pierre Barthélemy'nin Kutsal Mızrak'ı bulduğunu ilan etmesi orduya moral verdi. 28 Haziran'da Haçlılar şehirden çıkarak saldırdı; koalisyondaki emirlerin bir kısmı savaş alanını terk edince Kürboğa'nın ordusu dağıldı ve iç kale teslim oldu.
Sonuçlar ve önemi
Antakya'nın alınması seferin kaderini belirleyen dönüm noktası oldu. Kuşatma sırasında kaçan Blois kontu Étienne'in kötümser haberleri üzerine Aleksios'un yardıma gelmekten vazgeçmesi, Haçlıların şehri Bizans'a teslim etmeme gerekçesine dönüştü. Şehir Bohemund'un yönetiminde Antakya Prinkepsliği'nin merkezi oldu.
Kaynaklar ve tartışmalı noktalar
Gesta Francorum, Raymond d'Aguilers ve Fulcherius kuşatmayı Haçlı tanıklığıyla anlatır; Raymond, Kutsal Mızrak olayının en hararetli savunucusudur. İbnü'l-Esîr ve İbnü'l-Kalânisî, Müslüman koalisyonun iç anlaşmazlıklarını ve Kürboğa'nın kibrini yenilginin nedeni olarak gösterir. Kutsal Mızrak'ın sahiciliği Haçlı ordusunda bile tartışılmış, Pierre Barthélemy 1099'da ateş sınavında ölmüştür.
Bu dosyadaki tarih, yer ve sayılar başlıca anlatı kaynakları ile modern araştırmalar karşılaştırılarak verilmiştir. Kaynaklar arasında ayrışan bilgiler metinde ayrıca belirtilmiştir; tez veya yayın için ilgili neşir ve sayfa numarasına başvurulmalıdır.