Urfa Kontluğu'nun kuruluşu

Arka plan

Urfa (Edessa), ağırlıklı olarak Ermeni ve Süryani Hristiyanların yaşadığı, Selçuklu emirleri arasında sıkışmış bir şehirdi. Bizans unvanı taşıyan Ermeni Toros, Türk komşularına karşı korunmak için askerî destek arıyordu. Kilikya'dan sonra Fırat bölgesine yönelen Baudouin, Tell Bâşir ve Ravendan çevresinde Ermeni halkın desteğini kazanmıştı.

Olayların seyri

Toros'un elçileri Baudouin'i Urfa'ya davet etti. Şubat 1098 başında küçük bir şövalye grubuyla şehre gelen Baudouin, yalnızca paralı asker olmayı kabul etmedi; Toros onu evlat edinerek ortak yönetici ve varis yaptı. Ermeni geleneğine uygun bir evlat edinme töreni kaynaklarda aktarılır.

Mart başında şehirde Toros'a karşı bir ayaklanma çıktı. Toros kaçmaya çalışırken öldürüldü ve Baudouin 10 Mart 1098'de şehrin yönetimini üstlendi. Ayaklanmada Baudouin'in rolü kaynaklarda açık değildir; Ermeni tarihçiler onun en azından olayları engellemediğini ima eder.

Sonuçlar ve önemi

Baudouin, Samsat'ı satın alarak ve çevredeki kaleleri ele geçirerek kontluğun sınırlarını genişletti; bir Ermeni soylu kadınla evlenerek yerel aristokrasiyle bağ kurdu. Urfa Kontluğu, Haçlı hareketinin hac ve sefer boyutunun yanında kalıcı siyasî hâkimiyet üretebildiğini gösteren ilk örnek oldu. Kontluk ayrıca Antakya kuşatmasında Haçlıların doğu kanadını korudu. 1100'de Baudouin Kudüs tahtına geçince Urfa'yı kuzeni Baudouin du Bourg'a bıraktı.

Kaynaklar ve tartışmalı noktalar

Fulcherius Carnotensis, Baudouin'in papazı olarak olaylara tanıklık etmiştir. Albertus Aquensis ve Urfalı Mateos'un kroniği de önemli bilgiler verir; Süryani kaynaklar daha sonraki dönem için değerlidir. Baudouin'in Toros'un ölümündeki sorumluluğu ve kontluğun Ermeni nüfusla ilişkisinin niteliği tartışmalı konulardır.