Haçlı Seferleri/III

1189–1192 · 13 olay kaydı

Üçüncü Haçlı Seferi

Hıttîn ve Kudüs'ün kaybı Batı'nın üç büyük hükümdarını sefere çıkardı; sefer Akka ve kıyı şeridini geri aldı ama Kudüs'e ulaşamadı.

Üçüncü Haçlı Seferi — Görsel özet
Görsel özet·İnfografiği tam boy aç ↗

Sefer dosyası

Üçüncü Haçlı Seferi

01

Genel bakış

Üçüncü Haçlı Seferi, Selâhaddin Eyyûbî'nin Temmuz 1187'de Hıttîn'de Kudüs Krallığı ordusunu yok etmesi ve Ekim'de Kudüs'ü teslim almasıyla başladı. Papa VIII. Gregorius'un Audita tremendi bullasının ardından Alman İmparatoru Friedrich Barbarossa, Fransa Kralı Philippe Auguste ve İngiltere Kralı Aslan Yürekli Richard sefere çıktı.

Barbarossa 1190'da Anadolu'da Selef (Göksu) Irmağı'nda boğuldu ve Alman ordusu büyük ölçüde dağıldı. Richard ve Philippe'in gelişiyle Akka, 1189'da başlayan uzun kuşatmanın sonunda Temmuz 1191'de teslim oldu. Richard, Arsûf'ta Selâhaddin'i durdurdu ama Kudüs'e saldırmadı. Eylül 1192'deki Yafa antlaşması kıyı şeridini Franklara, Kudüs'ü Eyyûbîlere bıraktı ve hacıların ziyaretine izin verdi.

02

Ana güzergâh

Regensburg · Anadolu · Sur · Akka · Kıbrıs · Arsûf · Yafa

03

Netice

Yafa barışıyla kıyı şeridi Franklarda kaldı, Kudüs Eyyûbî hâkimiyetinde kaldı ve hacılara geçiş izni verildi.

BAĞLAMSAL OKUMA

Bu seferin olay kayıtları

3–4 Temmuz 1187 · Hıttîn

Hıttîn Muharebesi

Selâhaddin, 3–4 Temmuz 1187'de Taberiye yakınındaki Hıttîn'de Kudüs Krallığı'nın ana ordusunu susuzluk ve yangınla yıprattıktan sonra yok etti. Kral Guy de Lusignan esir alındı, Renaud de Châtillon öldürüldü ve Hakiki Haç ele geçirildi; krallığın savunma gücü tek bir günde çöktü.

Kaydı aç →20 Eylül – 2 Ekim 1187 · Kudüs

Kudüs'ün Selâhaddin'e teslimi

Selâhaddin 20 Eylül 1187'de Kudüs'ü kuşattı. Surlarda gedik açılmasının ardından İbelinli Balian'ın yürüttüğü görüşmeler sonucunda şehir 2 Ekim'de anlaşmayla teslim oldu. Latin halkın şehirden çıkışı kişi başına belirlenen fidyeye bağlandı; fidye ödeyemeyenlerin bir kısmı serbest bırakıldı, bir kısmı esir edildi.

Kaydı aç →29 Ekim 1187 · Batı Avrupa

Üçüncü Haçlı Seferi çağrısı

Papa VIII. Gregorius, Hıttîn yenilgisi ve Kudüs'ün kaybı haberleri üzerine 29 Ekim 1187'de Audita tremendi fermanını yayımladı. Ferman yenilgiyi Hristiyanların günahlarına bağladı, tövbe ve oruç çağrısı yaptı ve yeni bir sefere katılanlara geniş ayrıcalıklar tanıdı.

Kaydı aç →Kasım 1187 – Ocak 1188 · Sûr

Sûr savunması

Hıttîn'den birkaç gün sonra deniz yoluyla Sûr'a ulaşan Conrad de Montferrat, şehrin savunmasını üstlendi. Selâhaddin'in Kasım 1187'de başlayan kuşatması, Conrad'ın gemilerinin Aralık sonunda Müslüman donanmasını yenmesiyle başarısız oldu ve Sûr, Latinlerin elinde kalan en önemli kıyı şehri oldu.

Kaydı aç →27 Mart 1188 · Mainz

Mainz Kurultayı ve Üçüncü Sefer yemini

27 Mart 1188'de Mainz'da toplanan ve “İsa'nın Meclisi” (Curia Christi) olarak anılan imparatorluk meclisinde Friedrich Barbarossa, oğlu Friedrich ve çok sayıda Alman soylusu haç aldı. Meclis, Alman ordusunun Macaristan ve Bizans üzerinden kara yoluyla ilerlemesine ve katılım için maddî yeterlilik şartına karar verdi.

Kaydı aç →1189–1192 · Anadolu ve Levant

Üçüncü Haçlı Seferi

Kudüs'ün 1187'de kaybı üzerine başlayan Üçüncü Haçlı Seferi'ne Friedrich Barbarossa, Fransa kralı II. Philippe Auguste ve İngiltere kralı Aslan Yürekli Richard katıldı. Barbarossa yolda öldü; sefer Akkâ'yı aldı ve kıyı şeridini geri kazandı, ancak Kudüs alınmadan 1192 Yafa Antlaşması ile sona erdi.

Kaydı aç →28 Ağustos 1189 – 12 Temmuz 1191 · Akka

Akka Kuşatması

Kral Guy de Lusignan'ın Ağustos 1189'da başlattığı Akkâ kuşatması, Selâhaddin'in kuşatanları dışarıdan kuşatmasıyla iki yıl süren bir yıpratma savaşına dönüştü. II. Philippe ve I. Richard'ın 1191'de gelmesinin ardından şehir 12 Temmuz 1191'de şartlı olarak teslim oldu.

Kaydı aç →10 Haziran 1190 · Silifke / Göksu

Friedrich Barbarossa'nın ölümü

Alman imparatoru Friedrich Barbarossa, Mayıs 1190'da Konya'yı aldıktan sonra Toros dağlarını aşarak Kilikya'ya indi. 10 Haziran 1190'da Silifke yakınında Göksu (Saleph) nehrini geçerken boğuldu; ordusunun büyük kısmı dağıldı ve yalnızca küçük bir birlik Akkâ'ya ulaşabildi.

Kaydı aç →Mayıs – Haziran 1191 · Limasol – Lefkoşa

Kıbrıs'ın Richard tarafından fethi

Mayıs 1191'de Akkâ'ya giderken fırtınaya yakalanan Richard'ın gemilerinden bazıları Kıbrıs kıyısına sürüklendi. Adanın kendini imparator ilan etmiş yöneticisi Isaakios Komnenos'un kazazedelere kötü davranması üzerine Richard adayı birkaç hafta içinde fethetti; Kıbrıs daha sonra kalıcı bir Latin krallığına dönüştü.

Kaydı aç →20 Ağustos 1191 · Ayyâdiye / Akka

Akka esirlerinin öldürülmesi

Akkâ'nın teslim şartlarının yerine getirilmesinde yaşanan gecikme üzerine Richard, 20 Ağustos 1191'de Ayyâdiye tepesi yakınlarında yaklaşık 2.600–3.000 Müslüman esirin Haçlı ordusunun önünde öldürülmesini emretti. Olay, Haçlı Seferleri'nin en tartışmalı esir uygulamalarından biri oldu.

Kaydı aç →7 Eylül 1191 · Arsûf

Arsûf Muharebesi

Akkâ'dan güneye, Yafa'ya doğru kıyı boyunca ilerleyen Richard'ın ordusu, 7 Eylül 1191'de Arsûf yakınlarında Selâhaddin'in büyük saldırısına uğradı. Sıkı düzenini koruyan ordu, Hospitalierlerin erken hücumunun ardından genel bir karşı saldırıyla Selâhaddin'i geri çekilmeye zorladı.

Kaydı aç →1192 · Kıbrıs

Kıbrıs Latin Krallığı'nın kuruluşu

Aslan Yürekli Richard'ın 1191'de fethettiği Kıbrıs, 1192'de Kudüs tahtını kaybeden Guy de Lusignan'a devredildi. Guy'ın kardeşi Aimery 1197'de kral unvanını aldı; böylece Lusignan hanedanının yönettiği ve 1489'a kadar süren Kıbrıs Latin Krallığı doğdu.

Kaydı aç →Temmuz – 2 Eylül 1192 · Yafa

Yafa Muharebesi ve barış antlaşması

Temmuz 1192'de Selâhaddin Yafa'yı ani bir saldırıyla aldı; Richard deniz yoluyla gelerek şehri geri aldı ve 5 Ağustos'ta çok az sayıda şövalyeyle ordugâhını savundu. Taraflar 2 Eylül 1192'de Yafa Antlaşması'nı imzaladı: Kıyı şeridi Franklarda kaldı, Kudüs Müslüman yönetiminde kaldı ve hacılara serbest ziyaret hakkı tanındı.

Kaydı aç →