7 Eylül 1191 · Arsûf
Arsûf Muharebesi
Akkâ'dan güneye, Yafa'ya doğru kıyı boyunca ilerleyen Richard'ın ordusu, 7 Eylül 1191'de Arsûf yakınlarında Selâhaddin'in büyük saldırısına uğradı. Sıkı düzenini koruyan ordu, Hospitalierlerin erken hücumunun ardından genel bir karşı saldırıyla Selâhaddin'i geri çekilmeye zorladı.

ARAŞTIRMA DOSYASI
Olayın tarihsel çözümlemesi
Arka plan
Akkâ'nın alınmasından sonra Richard, Kudüs'e yönelik bir sefer için önce Yafa limanını almak istiyordu. Ordu 22 Ağustos'ta kıyı boyunca güneye yürümeye başladı. Sağ kanadı denize dayanan ve donanmadan ikmal alan ordu, piyadeyi dış tarafa, süvariyi iç tarafa yerleştiren sıkı bir düzenle ilerledi. Selâhaddin'in okçuları yürüyüş boyunca orduyu sürekli taciz etti.
Olayların seyri
7 Eylül'de, Arsûf'un kuzeyindeki ormanlık alanın önünde Selâhaddin ana kuvvetiyle saldırdı. Özellikle arka muhafızı oluşturan Hospitalierler ağır baskı altında kaldı. Richard, Selâhaddin'in kuvvetleri iyice yaklaşıp yorulana kadar süvarinin hücuma geçmemesini emretmişti.
Ancak Hospitalier mareşali ve bir şövalye, emri beklemeden hücuma geçti; arkalarından diğer birlikler de saldırdı. Richard bu erken hücumu genel bir saldırıya dönüştürdü. Selâhaddin'in ordusu geri çekildi ve iki karşı saldırısı da püskürtüldü. Haçlı ordusu 10 Eylül'de Yafa'ya ulaştı.
Sonuçlar ve önemi
Arsûf, Selâhaddin'in açık bir meydan muharebesinde Haçlı ordusunu yenme girişiminin başarısız olduğunu gösterdi ve Richard'ın askerî itibarını yükseltti. Ancak Selâhaddin'in ordusu yok edilmedi; sultan stratejisini değiştirerek açık savaştan kaçındı ve Askalân gibi kaleleri yıktırarak Haçlıların ilerleyişini zorlaştırdı.
Muharebe, disiplinli yürüyüş düzeni, piyade ile süvarinin koordinasyonu ve doğru zamanlanmış süvari hücumunun önemini gösteren klasik bir örnek olarak incelenir.
Kaynaklar ve tartışmalı noktalar
Itinerarium peregrinorum ve Ambroise muharebeyi ayrıntılı ve Richard'ı öven bir dille anlatır. Bahâeddin İbn Şeddâd, Selâhaddin'in ordugâhından yenilgiyi kabul eder ancak kayıpları sınırlı gösterir. Hücumu başlatan Hospitalier mareşalinin kimliği ve kayıp sayıları kaynaklarda farklıdır.
Bu dosyadaki tarih, yer ve sayılar başlıca anlatı kaynakları ile modern araştırmalar karşılaştırılarak verilmiştir. Kaynaklar arasında ayrışan bilgiler metinde ayrıca belirtilmiştir; tez veya yayın için ilgili neşir ve sayfa numarasına başvurulmalıdır.