1189–1192 · Anadolu ve Levant
Üçüncü Haçlı Seferi
Kudüs'ün 1187'de kaybı üzerine başlayan Üçüncü Haçlı Seferi'ne Friedrich Barbarossa, Fransa kralı II. Philippe Auguste ve İngiltere kralı Aslan Yürekli Richard katıldı. Barbarossa yolda öldü; sefer Akkâ'yı aldı ve kıyı şeridini geri kazandı, ancak Kudüs alınmadan 1192 Yafa Antlaşması ile sona erdi.
ARAŞTIRMA DOSYASI
Olayın tarihsel çözümlemesi
Arka plan
Hıttîn yenilgisi ve Kudüs'ün kaybı, Audita tremendi fermanıyla Batı'da büyük bir seferberliğe dönüştü. Ancak İngiltere ile Fransa arasındaki savaş, II. Henry'nin 1189'da ölümü ve Richard'ın tahta çıkışı nedeniyle Batı'nın iki büyük kralı ancak 1190 yazında yola çıkabildi. Bu arada Kral Guy, Ağustos 1189'da Akkâ'yı kuşatmaya başlamıştı.
Seferin seyri
Barbarossa'nın ordusu 1189'da Balkanlar'dan geçerek 1190 baharında Anadolu'ya girdi, Mayıs'ta Konya'yı aldı; ancak imparator 10 Haziran 1190'da Göksu nehrinde boğuldu ve ordunun çoğu dağıldı.
Philippe ve Richard, Sicilya'da kışladıktan sonra 1191 baharında Akkâ'ya ulaştı; Richard yolda Kıbrıs'ı fethetti. Akkâ 12 Temmuz 1191'de teslim oldu. Philippe Ağustos'ta Fransa'ya döndü. Richard, Akkâ esirlerinin öldürülmesinin ardından kıyı boyunca güneye ilerledi, 7 Eylül'de Arsûf'ta Selâhaddin'i yendi ve Yafa'yı aldı.
Richard iki kez Kudüs'e yaklaşan kısa mesafeye kadar ilerledi, ancak şehri alsa bile tutamayacağı düşüncesiyle geri döndü. 1192 yazında Yafa'yı Selâhaddin'e karşı savundu ve 2 Eylül 1192'de Yafa Antlaşması imzalandı.
Sonuçlar ve önemi
Antlaşma, Sûr'dan Yafa'ya kadar kıyı şeridini Franklara bıraktı; Kudüs Müslümanların elinde kaldı, ancak Hristiyan hacıların şehri ziyaretine izin verildi. Akkâ merkezli “ikinci” Kudüs Krallığı bir yüzyıl daha yaşadı ve Kıbrıs Latin yönetimine geçti.
Sefer, Kudüs'ü geri almayı başaramadı; ancak Latin Doğu'nun tamamen yok olmasını önledi ve sonraki seferlerin Mısır'ı hedef alan stratejisine zemin hazırladı.
Kaynaklar ve tartışmalı noktalar
Itinerarium peregrinorum et gesta regis Ricardi ve Ambroise'un Estoire de la guerre sainte'i Richard'ın yanındaki Latin tanıklıklarıdır. Bahâeddin İbn Şeddâd ve İmâdüddin el-İsfahânî Selâhaddin'in yakın çevresinden aktarır. Kaynaklar, liderler arasındaki çekişmeler ve Richard'ın kararları konusunda açıkça taraflıdır.
Bu dosyadaki tarih, yer ve sayılar başlıca anlatı kaynakları ile modern araştırmalar karşılaştırılarak verilmiştir. Kaynaklar arasında ayrışan bilgiler metinde ayrıca belirtilmiştir; tez veya yayın için ilgili neşir ve sayfa numarasına başvurulmalıdır.