29 Ekim 1187 · Batı Avrupa
Üçüncü Haçlı Seferi çağrısı
Papa VIII. Gregorius, Hıttîn yenilgisi ve Kudüs'ün kaybı haberleri üzerine 29 Ekim 1187'de Audita tremendi fermanını yayımladı. Ferman yenilgiyi Hristiyanların günahlarına bağladı, tövbe ve oruç çağrısı yaptı ve yeni bir sefere katılanlara geniş ayrıcalıklar tanıdı.
ARAŞTIRMA DOSYASI
Olayın tarihsel çözümlemesi
Arka plan
Hıttîn yenilgisinin haberi Ekim 1187'de Avrupa'ya ulaştı. Papa III. Urbanus haberi aldıktan kısa süre sonra, 20 Ekim'de öldü; kaynaklar ölümünü üzüntüye bağlar. Yerine seçilen VIII. Gregorius'un papalığı yalnızca iki ay sürdü, ancak bu kısa sürede yeni bir sefer için çağrı yaptı.
Ferman
Audita tremendi, Hıttîn'deki yenilgiyi, Hakiki Haç'ın kaybını ve piskoposların, şövalyelerin öldürülmesini anlatarak başlar. Ferman, bu felaketin yalnızca Doğu'daki Latinlerin değil, bütün Hristiyanların günahlarının sonucu olduğunu belirtir ve herkesi tövbeye çağırır.
Sefere katılanlara tam günah bağışı, ailelerinin ve mallarının kilise koruması ve borçlarına faiz işletilmemesi gibi ayrıcalıklar tanınır. Ferman ayrıca beş yıl süreyle Cuma günleri oruç tutulmasını ve Hristiyan hükümdarlar arasında barış yapılmasını ister.
Sonuçlar ve önemi
Ferman, Batı Avrupa'nın büyük hükümdarlarını harekete geçiren Üçüncü Haçlı Seferi'nin başlangıç belgesi oldu. İngiltere kralı II. Henry ve Fransa kralı II. Philippe Ocak 1188'de Gisors'da haç aldı; Friedrich Barbarossa Mart 1188'de Mainz'da haç kabul etti. Seferi finanse etmek için İngiltere ve Fransa'da “Selâhaddin vergisi” (Saladin tithe) toplandı.
Fermanın tövbe dili, yenilgiyi teolojik bir çerçevede açıklayarak seferi bütün Batı toplumunun katılımını gerektiren bir manevi arınma girişimi olarak sundu.
Kaynaklar ve tartışmalı noktalar
Fermanın metni, Roger of Howden gibi İngiliz kronikçilerin eserlerinde korunmuştur ve Riley-Smith'in çevirileriyle yaygın olarak kullanılır. Fermanın papalık sarayında Hıttîn'den sonra ne kadar hızlı hazırlandığı ve III. Urbanus döneminde taslağının hazır olup olmadığı tartışmalıdır.
Bu dosyadaki tarih, yer ve sayılar başlıca anlatı kaynakları ile modern araştırmalar karşılaştırılarak verilmiştir. Kaynaklar arasında ayrışan bilgiler metinde ayrıca belirtilmiştir; tez veya yayın için ilgili neşir ve sayfa numarasına başvurulmalıdır.