10 Ağustos 1164 · Hârim
Hârim Muharebesi
Nûreddin'in kuşattığı Hârim kalesine yardıma gelen Antakya, Trablus, Bizans ve Ermeni müttefik ordusu, 12 Ağustos 1164'te ağır bir yenilgiye uğradı. III. Bohemund, III. Raymond, Konstantinos Kalamanos ve Joscelin III gibi önde gelen kişiler esir düştü.
ARAŞTIRMA DOSYASI
Olayın tarihsel çözümlemesi
Arka plan
1164 yazında Kral I. Amaury ordusuyla Mısır'dayken Nûreddin, Antakya'nın doğusundaki Hârim kalesini kuşattı. Antakya prensi III. Bohemund, Trablus kontu III. Raymond, Bizans'ın Kilikya valisi Konstantinos Kalamanos, Ermeni beyi Thoros ve Lusignanlı VIII. Hugues gibi hacı soylulardan oluşan bir koalisyon kaleyi kurtarmak için toplandı.
Olayların seyri
Müttefik ordu yaklaşınca Nûreddin kuşatmayı kaldırıp geri çekilir gibi yaptı. Frank süvarileri çekilen kuvvetleri izlerken düzenlerini bozdu ve Nûreddin'in karşı saldırısıyla kuşatıldı.
Muharebede müttefik ordu dağıldı. III. Bohemund, III. Raymond, Kalamanos, Hugues de Lusignan ve Joscelin III esir alındı; yalnızca Thoros ve bazı Ermeni birlikleri kurtuldu. Nûreddin kısa süre sonra Hârim'i de aldı.
Sonuçlar ve önemi
Esirlerin akıbeti siyasî ilişkilere göre farklılaştı. III. Bohemund, Bizans'ın Nûreddin üzerindeki etkisi nedeniyle kısa sürede, 1165'te fidyeyle serbest bırakıldı; Nûreddin Bizans'la doğrudan bir çatışmaya girmekten kaçınıyordu. Kalamanos da benzer şekilde kurtuldu. III. Raymond ise yaklaşık dokuz yıl Halep'te kaldı ve ancak 1173–1174'te serbest bırakıldı.
Hârim, Nûreddin'in Suriye'deki en büyük zaferlerinden biriydi ve Antakya'nın doğusundaki Frank varlığını büyük ölçüde sona erdirdi. Esaretin farklı süreleri, Haçlı dönemi fidye siyasetinin güç dengelerine bağlı olduğunu gösterir.
Kaynaklar ve tartışmalı noktalar
Willermus Tyrensis ve Süryani Mihail Latin–Doğu Hristiyan bakışını, İbnü'l-Esîr ve Ebû Şâme Müslüman bakışını aktarır. Muharebenin tarihi kaynaklarda 10 veya 12 Ağustos olarak geçer. Ölü sayıları ve Nûreddin'in Antakya'yı neden kuşatmadığı tartışılır; Bizans'ın tepkisinden çekinmesi en yaygın açıklamadır.
Bu dosyadaki tarih, yer ve sayılar başlıca anlatı kaynakları ile modern araştırmalar karşılaştırılarak verilmiştir. Kaynaklar arasında ayrışan bilgiler metinde ayrıca belirtilmiştir; tez veya yayın için ilgili neşir ve sayfa numarasına başvurulmalıdır.