Mayıs–Kasım 1174 · Dımaşk ve Kudüs
Nûreddin ve I. Amaury'nin ölümü; Selâhaddin'in Dımaşk'a girişi
1174'te önce Nûreddin (15 Mayıs), ardından Kudüs kralı I. Amaury (11 Temmuz) öldü. Her iki tarafta da genç varisler ve naiplik çekişmeleri baş gösterirken Selâhaddin, Ekim 1174'te Dımaşk'a girerek Nûreddin'in mirasını kendi yönetiminde toplamaya başladı.
ARAŞTIRMA DOSYASI
Olayın tarihsel çözümlemesi
Arka plan
1170'lerin başında Selâhaddin ile Nûreddin arasındaki ilişkiler gerginleşmişti; Nûreddin Mısır'a sefer düzenlemeye hazırlanıyordu. Kudüs kralı I. Amaury ise Sicilya ve Bizans'ın desteğiyle yeni bir Mısır seferi planlıyordu.
Olayların seyri
Nûreddin 15 Mayıs 1174'te Dımaşk'ta öldü. On bir yaşındaki oğlu es-Sâlih İsmâil'in adına yönetim, Halep'te Gümüştekin ve Dımaşk'taki emirler arasında paylaşıldı. Amaury bu durumdan yararlanmak için Bâniyâs'ı kuşattı ve Dımaşk'tan haraç aldı.
Amaury 11 Temmuz 1174'te dizanteriden öldü. On üç yaşındaki ve cüzama yakalanmış oğlu IV. Baudouin kral oldu; naiplik önce Milly'li Miles'a, onun öldürülmesinden sonra Trablus kontu III. Raymond'a geçti. Ekim 1174'te Dımaşk'taki emirlerin daveti üzerine Selâhaddin küçük bir kuvvetle şehre geldi ve direniş görmeden girdi.
Sonuçlar ve önemi
Selâhaddin, sonraki yıllarda Humus, Hama ve Ba'lebek'i aldı ve 1183'te Halep'i de ele geçirerek Mısır ile Suriye'yi birleştirdi. Bu süreçte Nûreddin'in mirasını koruma iddiasını kullandı, ancak Zengî ailesiyle ve Halep'teki yöneticilerle uzun bir mücadeleye girdi.
Kudüs Krallığı'nda ise hasta bir kral ve onun ardılı meselesi, baronlar arasında giderek derinleşen bir bölünmeye yol açtı. 1174 yılı, Hıttîn'e uzanan sürecin iki tarafta da başladığı dönüm noktasıdır.
Kaynaklar ve tartışmalı noktalar
Willermus Tyrensis, IV. Baudouin'in öğretmeni olarak kralın hastalığının ilk belirtilerini kendisinin fark ettiğini yazar. İbnü'l-Esîr ve Ebû Şâme, Selâhaddin'in Dımaşk'a girişini farklı açılardan değerlendirir: İbnü'l-Esîr Zengî ailesinin haklarını vurgularken Selâhaddin çevresi onun cihadı sürdürme görevini öne çıkarır.
Bu dosyadaki tarih, yer ve sayılar başlıca anlatı kaynakları ile modern araştırmalar karşılaştırılarak verilmiştir. Kaynaklar arasında ayrışan bilgiler metinde ayrıca belirtilmiştir; tez veya yayın için ilgili neşir ve sayfa numarasına başvurulmalıdır.