5–19 Mart 1179 · Roma
III. Lateran Konsili
Papa III. Alexander'in Mart 1179'da topladığı III. Lateran Konsili, papa seçiminde üçte iki çoğunluk kuralını getirdi ve kilise disiplinine dair kanonlar kabul etti. Konsil ayrıca Müslümanlara silah ve gemi malzemesi satışını yasakladı ve Güney Fransa'daki “sapkınlara” karşı savaşanlara Haçlı benzeri ayrıcalıklar tanıdı.
ARAŞTIRMA DOSYASI
Olayın tarihsel çözümlemesi
Arka plan
III. Alexander, imparator Friedrich Barbarossa'nın desteklediği karşı papalarla on yedi yıl süren bir ayrılık yaşamış, 1177 Venedik Barışı ile imparatorla uzlaşmıştı. Ayrılığın sona ermesinin ardından papa, kilise düzenini yeniden kurmak için Lateran'da ekümenik bir konsil topladı. Kudüs Krallığı'ndan gelen temsilciler arasında Sûr başpiskoposu Willermus Tyrensis de vardı.
Konsil ve kararlar
Konsilin ilk kanonu, papanın kardinallerin üçte iki çoğunluğuyla seçilmesini zorunlu kıldı; bu kural yeni ayrılıkları önlemeyi amaçlıyordu. Diğer kanonlar din adamlarının eğitimi, birden fazla kilise görevi edinilmesinin yasaklanması ve tefecilik gibi konuları düzenledi.
Haçlı Seferleri açısından iki kanon önemlidir. Biri, Müslümanlara silah, demir, gemi kerestesi satan veya onların gemilerinde kaptanlık yapan Hristiyanları aforozla tehdit eder. Diğeri, Güney Fransa'daki Kathar ve benzeri gruplar ile onları koruyan paralı asker çetelerine karşı silah kullananlara günah bağışı ve koruma tanır.
Sonuçlar ve önemi
Silah ticareti yasağı, İtalyan tüccarlarının Mısır ile süren ticaretini sınırlamayı amaçlıyordu, ancak tam olarak uygulanamadı ve sonraki konsillerde tekrarlandı. Sapkınlara karşı savaşa Haçlı ayrıcalıkları tanınması ise 1209'da başlayacak Albigensian Haçlı Seferi'nin hukukî zeminini hazırladı.
Konsil, papalığın silahlı hareketleri farklı cephelerde aynı ayrıcalıklar sistemiyle tanımlama kapasitesinin genişlediğini gösterir.
Kaynaklar ve tartışmalı noktalar
Konsilin kanonları Tanner'ın derlemesinde yayımlanmıştır. Willermus Tyrensis konsile katıldığını ve Doğu'daki durum hakkında bilgi verdiğini yazar. Silah ticareti yasağının pratikte ne kadar etkili olduğu, İtalyan şehirlerinin ticaret kayıtları ışığında tartışılmaktadır.
Bu dosyadaki tarih, yer ve sayılar başlıca anlatı kaynakları ile modern araştırmalar karşılaştırılarak verilmiştir. Kaynaklar arasında ayrışan bilgiler metinde ayrıca belirtilmiştir; tez veya yayın için ilgili neşir ve sayfa numarasına başvurulmalıdır.