10 Haziran 1179 · Litani vadisi
Merc-i Uyûn Muharebesi
10 Haziran 1179'da Litani vadisindeki Merc-i Uyûn'da, Selâhaddin'in akıncılarını kovalayarak dağılan Frank ordusu ani bir karşı saldırıyla yenildi. Tapınakçı üstadı Odo de Saint-Amand ve İbelinli Baudouin gibi önde gelen kişiler esir düştü; IV. Baudouin güçlükle kurtuldu.

ARAŞTIRMA DOSYASI
Olayın tarihsel çözümlemesi
Arka plan
Montgisard yenilgisinden sonra Selâhaddin, 1179 baharında Bâniyâs çevresinden Kudüs Krallığı'nın kuzey sınırına akınlar düzenledi. Krallık ise Ürdün nehri üzerindeki Ya'kub Geçidi'nde yeni bir kale inşa ediyordu. IV. Baudouin, Trablus kontu III. Raymond ve Tapınakçılar akınları durdurmak için kuzeye yürüdü.
Olayların seyri
Frank ordusu önce Selâhaddin'in yeğeni Ferruhşah'ın akıncı birliğini dağıttı. Ancak zafer sanılan bu anda ordunun bir kısmı ganimet peşine düştü, Tapınakçılar ise ana ordudan ayrılarak tepelere doğru ilerledi.
Selâhaddin, Litani vadisindeki dağınık Frank birliklerine ana kuvvetiyle saldırdı. Frank ordusu bozguna uğradı. Cüzam nedeniyle at sürmekte zorlanan IV. Baudouin, bir şövalye tarafından sırtta taşınarak kurtarıldı. Odo de Saint-Amand, İbelinli Baudouin ve Taberiyeli Hugues dahil çok sayıda kişi esir alındı.
Sonuçlar ve önemi
Odo de Saint-Amand, bir Müslüman esirle takas önerisini reddetti ve 1180'de Dımaşk'ta esarette öldü. İbelinli Baudouin ise yüksek bir fidyeyle serbest kaldı; fidyenin bir kısmını Bizans imparatoru I. Manuel'in ödediği aktarılır.
Merc-i Uyûn, Montgisard'ın intikamı oldu ve Selâhaddin'e Ya'kub Geçidi kalesine saldırmak için gereken fırsatı verdi. Yenilgi, Frank ordusunun disiplinsiz takip ve dağınık hareket etme eğiliminin bedelini bir kez daha gösterdi.
Kaynaklar ve tartışmalı noktalar
Willermus Tyrensis yenilgiyi Tapınakçıların ve ganimet peşine düşenlerin sorumsuzluğuna bağlar. İmâdüddin el-İsfahânî ve Ebû Şâme zaferi ayrıntılı anlatır ve esirlerin listesini verir. İbelinli Baudouin'in fidye miktarı (150.000 dinar civarında) kaynaklarda farklı aktarılır.
Bu dosyadaki tarih, yer ve sayılar başlıca anlatı kaynakları ile modern araştırmalar karşılaştırılarak verilmiştir. Kaynaklar arasında ayrışan bilgiler metinde ayrıca belirtilmiştir; tez veya yayın için ilgili neşir ve sayfa numarasına başvurulmalıdır.