Vaka dizini/Yedinci ve Sekizinci Seferler

Mart–Nisan 1268 · Yafa ve Beaufort

Yafa ve Şakîf Arnûn'un düşüşü

KuşatmaŞehir Fethi

Baybars, 1268 baharında yürüttüğü seferde Mart başında Yafa'yı kısa bir kuşatmadan sonra, Nisan ortasında ise Tapınakçılara ait Şakîf Arnûn (Beaufort) kalesini ele geçirdi. Bu fetihler, Antakya seferi öncesinde Kudüs Krallığı'nın elindeki toprakları daha da daralttı.

1192 Yafa Muharebesi'ni betimleyen tarihî resim
Bağlamsal tasvir·Wikimedia Commons · Kamu malı

ARAŞTIRMA DOSYASI

Olayın tarihsel çözümlemesi

01

Arka plan

Yafa, 1268'de Ibelin ailesinden Jaffa kontu Guy'ın yönetimindeydi ve Baybars ile bir ateşkes anlaşması bulunuyordu. Lübnan dağlarında, Litani nehri üzerindeki Şakîf Arnûn (Beaufort) kalesi ise 1260'ta Sayda senyörü tarafından Tapınakçılara satılmıştı ve Celîle ile Lübnan arasındaki yolları denetliyordu.

02

Olayların seyri

Baybars, Mart 1268'de ateşkesi bozarak Yafa'ya ani bir saldırı düzenledi. Şehir yaklaşık on iki saatlik bir kuşatmanın ardından 7 Mart'ta teslim oldu. Halkın bir kısmının Akkâ'ya gitmesine izin verildi; şehrin surları ve kalesi yıkıldı, değerli malzemeleri Kahire'deki yapılarda kullanılmak üzere götürüldü.

Baybars ardından kuzeye, Şakîf Arnûn'a yöneldi. Nisan başında başlayan kuşatmada yoğun mancınık atışları kalenin savunmasını kırdı ve garnizon 15 Nisan'da teslim oldu. Savunucular esir alındı; kale ise Yafa'nın aksine yıkılmadı, Memlük garnizonuyla güçlendirildi.

03

Sonuçlar ve önemi

Bu iki fetihten sonra Kudüs Krallığı'nın güneyinde yalnızca Atlit, kuzeyinde ise Akkâ, Sûr, Sayda ve Beyrut kaldı. Baybars, kıyıdaki şehirleri yıkıp içerideki stratejik kaleleri kendi garnizonlarıyla koruma stratejisini sürdürdü.

Birkaç hafta sonra, Mayıs 1268'de, sultan ordusunu kuzeye götürerek Antakya'yı aldı.

04

Kaynaklar ve tartışmalı noktalar

İbn Abdüzzâhir ve İbn Şeddâd el-Halebî kuşatmaları sultanın bakışından anlatır; Gestes des Chiprois ve Templar of Tyre Latin tarafın kayıplarını aktarır. Yafa'nın ateşkes sırasında alınması, Latin kaynaklarda Baybars'ın ahde vefasızlığı olarak sunulur; Memlük kaynakları ise Frankların ateşkesi daha önce ihlal ettiğini ileri sürer.

Yöntem notu

Bu dosyadaki tarih, yer ve sayılar başlıca anlatı kaynakları ile modern araştırmalar karşılaştırılarak verilmiştir. Kaynaklar arasında ayrışan bilgiler metinde ayrıca belirtilmiştir; tez veya yayın için ilgili neşir ve sayfa numarasına başvurulmalıdır.