18 Temmuz – 25 Ağustos 1270 · Kartaca / Tunus
Sekizinci Haçlı Seferi: Tunus
IX. Louis'nin ikinci seferi, Temmuz 1270'te Levant yerine Hafsî Tunus'una yöneldi. Kartaca'da kurulan ordugâhta salgın yayıldı; kral 25 Ağustos 1270'te öldü. Kardeşi Anjoulu Charles, Hafsî sultanıyla yaptığı antlaşmayla ordunun çekilmesini sağladı.
ARAŞTIRMA DOSYASI
Olayın tarihsel çözümlemesi
Arka plan
Baybars'ın Latin kıyı şehirlerini birer birer alması ve Antakya'nın düşüşü üzerine IX. Louis, 1267'de ikinci kez haç aldı. Seferin hedefi olarak Tunus'un seçilmesi tartışmalıdır: Hafsî sultanı el-Müstansır'ın Hristiyanlığa geçmeye hazır olduğu düşüncesi, Tunus'un Mısır'a karşı bir üs olabileceği ve kralın kardeşi Sicilya kralı Charles d'Anjou'nun Tunus'tan alacağı vergi gibi çıkarları bu kararda etkili olarak gösterilir.
Olayların seyri
Louis, 1 Temmuz 1270'te Aigues-Mortes'tan yola çıktı ve 18 Temmuz'da Tunus yakınlarındaki Kartaca'ya çıkarma yaptı. Ordu, eski Kartaca kalesini ele geçirerek ordugâh kurdu ve Charles'ın gelmesini bekledi. Yaz sıcağında ordugâhta dizanteri ve tifo gibi salgınlar yayıldı.
Kralın oğlu Jean Tristan 3 Ağustos'ta öldü. Louis de hastalandı ve 25 Ağustos 1270'te öldü. Aynı gün Charles d'Anjou donanmasıyla Kartaca'ya ulaştı.
Sonuçlar ve önemi
Charles, Hafsî ordusuyla birkaç çatışmanın ardından el-Müstansır ile antlaşma yaptı: Sultan, Charles'a vergi ödemeyi sürdürecek, savaş tazminatı verecek, Hristiyan tüccarların ve rahiplerin Tunus'ta serbestçe yaşamasına izin verecekti. Yeni Fransa kralı III. Philippe ile ordu Kasım 1270'te çekildi; Sicilya'daki bir fırtınada birçok gemi battı.
Seferin başarısızlığı, Kutsal Topraklar'a yönelik büyük Haçlı seferleri çağının sonu olarak kabul edilir. IX. Louis 1297'de aziz ilan edildi.
Kaynaklar ve tartışmalı noktalar
Joinville, sefere katılmamış olsa da kralın ölümünü aktarır. Primat'ın kroniği, Saint-Denis kaynakları ve Guillaume de Nangis Fransız tarafını, İbn Haldûn ise Hafsî tarafını anlatır. Seferin Tunus'a yöneltilmesindeki asıl motivasyon ve Charles d'Anjou'nun rolü tarihçiler arasında tartışmalıdır.
Bu dosyadaki tarih, yer ve sayılar başlıca anlatı kaynakları ile modern araştırmalar karşılaştırılarak verilmiştir. Kaynaklar arasında ayrışan bilgiler metinde ayrıca belirtilmiştir; tez veya yayın için ilgili neşir ve sayfa numarasına başvurulmalıdır.