Haziran – Temmuz 1266 · Safed
Safed Kalesi'nin fethi
Baybars, Haziran 1266'da Celîle'deki Tapınakçılara ait güçlü Safed kalesini kuşattı. Ağır kayıplara yol açan saldırılardan sonra kale 23 Temmuz 1266'da güvenli çıkış vaadiyle teslim oldu; ancak garnizonun büyük kısmı ardından idam edildi. Olayın nedenleri kaynaklarda farklı anlatılır.

ARAŞTIRMA DOSYASI
Olayın tarihsel çözümlemesi
Arka plan
Safed, Celîle'de stratejik bir tepede bulunan ve Tapınakçılar tarafından 1240'larda yeniden inşa edilen büyük bir kaleydi. Kale, Dımaşk ile kıyı arasındaki yolları denetliyor ve Memlükler için önemli bir tehdit oluşturuyordu. Baybars 1266'da Latin kalelerine yönelik yeni bir sefer başlattı.
Olayların seyri
Kuşatma Haziran 1266'nın ortasında başladı. Memlük ordusu mancınıklar ve lağımlarla kaleye saldırdı; ilk saldırılar ağır kayıplara yol açtı. Baybars, kaledeki Suriyeli ve Frank savunucuları ayırmak için yalnızca yerli Hristiyan askerlere af vaat eden bir çağrı yaptı ve bu, garnizonda bölünmeye neden oldu.
Temmuz sonunda savunucular, güvenli bir şekilde Akkâ'ya gitme şartıyla teslim olmayı kabul etti. Kale 23 Temmuz civarında teslim edildi. Ancak teslimden sonra garnizonun büyük kısmı idam edildi; birkaç kişi hayatta bırakıldı.
Sonuçlar ve önemi
Baybars, Safed'i yıkmak yerine yeniden inşa ettirdi ve Celîle'deki Memlük yönetiminin merkezi yaptı. Kalenin kaybı, Akkâ'nın doğusundaki Latin varlığını büyük ölçüde sona erdirdi.
Garnizonun idamı, Latin dünyasında Baybars'ın ahde vefasızlığının bir örneği olarak anıldı; Memlük kaynakları ise savunucuların teslim şartlarını ihlal ettiğini ileri sürer. Olay, Haçlı ve Memlük savaşlarında teslim anlaşmalarının nasıl yorumlandığını ve şiddetin nasıl meşrulaştırıldığını incelemek için önemli bir vakadır.
Kaynaklar ve tartışmalı noktalar
İbn Abdüzzâhir, garnizonun teslim sırasında silah ve mal saklayarak şartları bozduğunu yazar. Latin kaynaklar, özellikle Templar of Tyre ve Gestes des Chiprois, idamı ihanet olarak sunar ve teslim görüşmelerinde bir Suriyeli aracının hilesinden söz eder. Bu karşıt anlatıların hangisinin doğru olduğu kesin olarak belirlenemez.
Bu dosyadaki tarih, yer ve sayılar başlıca anlatı kaynakları ile modern araştırmalar karşılaştırılarak verilmiştir. Kaynaklar arasında ayrışan bilgiler metinde ayrıca belirtilmiştir; tez veya yayın için ilgili neşir ve sayfa numarasına başvurulmalıdır.