Vaka dizini/Memlük Tasfiyesi

Şubat – Nisan 1265 · Kaysâriye – Hayfa – Arsûf

Baybars'ın Kaysâriye–Arsûf seferi

KuşatmaŞehir FethiYıkım

Baybars, Şubat 1265'te başlattığı seferde Kaysâriye'yi, ardından Hayfa'yı ve Hospitalierlerin savunduğu Arsûf'u aldı. Ele geçirilen şehirlerin surları yıkıldı ve bölge Memlük yönetimine bağlandı; Latin kıyı şeridi Akkâ'nın güneyinde büyük ölçüde daraldı.

Baybars'ın 1265 seferinde aldığı Kaysâriye'deki Haçlı kilisesi kalıntıları
Tarihî mekân·Deror avi / Wikimedia Commons · CC BY-SA 3.0

ARAŞTIRMA DOSYASI

Olayın tarihsel çözümlemesi

01

Arka plan

Moğol İlhanlı ordusunun 1264–1265'te Fırat bölgesine yönelmesi üzerine Baybars kuzeye doğru hareket etti; Moğollar geri çekilince ordusunu Latin topraklarına çevirdi. Kaysâriye, IX. Louis döneminde yeniden tahkim edilmiş bir kıyı şehriydi; Arsûf ise 1261'de Hospitalierlere satılmış ve güçlü bir şekilde tahkim edilmişti.

02

Olayların seyri

Baybars, 27 Şubat 1265'te Kaysâriye'yi ani bir saldırıyla aldı; iç kale 5 Mart'ta teslim oldu ve savunucuların Akkâ'ya gitmesine izin verildi. Şehrin surları yıkıldı. Ardından Hayfa'ya saldırıldı; halkın bir kısmı gemilerle kaçtı, kalanlar öldürüldü veya esir alındı.

21 Mart'ta başlayan Arsûf kuşatması, Hospitalierlerin direnişiyle yaklaşık altı hafta sürdü. Şehir Nisan sonunda alındı ve iç kalenin savunucuları, kaynaklara göre teslim şartlarına rağmen esir alındı. Atlit (Château Pèlerin) çevresine de saldırı düzenlendi, ancak bu kale alınamadı.

03

Sonuçlar ve önemi

Seferin sonunda Kudüs Krallığı, Akkâ'nın güneyinde yalnızca Atlit ve Yafa gibi birkaç noktaya sahip kaldı. Baybars, aldığı şehirleri yıkarak Haçlıların bu noktaları gelecekteki seferlerde üs olarak kullanmasını engelledi; bu, Memlüklerin kıyı stratejisinin temel bir unsuru oldu.

Ele geçirilen topraklar, Baybars'ın emirleri arasında ikta olarak dağıtıldı ve bölgenin yeni bir yönetim düzenine bağlanması hızla sağlandı.

04

Kaynaklar ve tartışmalı noktalar

İbn Abdüzzâhir ve İbn Şeddâd el-Halebî kuşatmaları ayrıntılı anlatır ve sultanın bizzat savaşa katıldığını vurgular. Gestes des Chiprois ve Templar of Tyre Latin tarafın kayıplarını aktarır. Arsûf'un teslim şartlarının ihlal edilip edilmediği kaynaklarda farklı aktarılır.

Yöntem notu

Bu dosyadaki tarih, yer ve sayılar başlıca anlatı kaynakları ile modern araştırmalar karşılaştırılarak verilmiştir. Kaynaklar arasında ayrışan bilgiler metinde ayrıca belirtilmiştir; tez veya yayın için ilgili neşir ve sayfa numarasına başvurulmalıdır.