1263 · Nâsıra, Akka ve Celîle
Baybars'ın ilk büyük kıyı baskısı
Memlük sultanı Baybars, 1263 baharında Kudüs Krallığı topraklarına büyük bir sefer düzenledi. Nâsıra'daki Müjde Kilisesi'ni ve Tabor Dağı'ndaki manastırı yıktırdı, Akkâ'nın çevresini tahrip etti ve şehrin surlarına saldırdı; ancak şehri almaya çalışmadan geri çekildi.
ARAŞTIRMA DOSYASI
Olayın tarihsel çözümlemesi
Arka plan
Baybars, 1260'ta sultan olduktan sonra iktidarını sağlamlaştırdı ve Dımaşk ile Halep'i yönetimine bağladı. Franklarla daha önce yapılmış antlaşmalar çerçevesinde esir mübadelesi görüşmeleri yapılıyordu; Baybars, Frankların anlaşma şartlarını yerine getirmediğini ileri sürdü. Frankların Moğollarla ilişkileri de sultanın şüphesini artırıyordu.
Olayların seyri
Baybars, Nisan 1263'te ordusuyla Celîle'ye girdi. Nâsıra'daki Müjde Kilisesi'ni ve Tabor Dağı'ndaki kiliseleri yıktırdı. Ardından Akkâ'nın önüne gelerek şehrin dış mahallelerine ve çevresindeki bahçelere saldırdı, surların önünde çarpışmalar yaşandı.
Sultan, Akkâ'nın güçlü surlarına karşı uzun bir kuşatmaya girişmedi ve ordusunu geri çekti. Sefer boyunca Frank köyleri ve tarım alanları büyük zarar gördü.
Sonuçlar ve önemi
1263 seferi, Baybars'ın Latin topraklarındaki savunmayı sınadığı ve tarım ekonomisini çökertmeye yönelik bir yıpratma stratejisinin başlangıcıydı. Kiliselerin yıkılması, Baybars'ın propagandasında Haçlılara karşı cihadın önemli bir unsuru olarak sunuldu.
Bu sefer, 1265'ten itibaren başlayacak sistemli fetihlerin hazırlığı niteliğindeydi: Kaysâriye, Arsûf, Safed, Yafa ve Antakya birkaç yıl içinde Memlüklerin eline geçti.
Kaynaklar ve tartışmalı noktalar
İbn Abdüzzâhir'in Baybars biyografisi seferi sultanın bakışından ayrıntılı anlatır. Latin tarafta Gestes des Chiprois ve Akkâ'dan Batı'ya gönderilen mektuplar tahribatı aktarır. Seferin gerekçesi olarak gösterilen esir mübadelesi anlaşmazlığının ayrıntıları kaynaklarda farklıdır.
Bu dosyadaki tarih, yer ve sayılar başlıca anlatı kaynakları ile modern araştırmalar karşılaştırılarak verilmiştir. Kaynaklar arasında ayrışan bilgiler metinde ayrıca belirtilmiştir; tez veya yayın için ilgili neşir ve sayfa numarasına başvurulmalıdır.