25 Temmuz 1261 · Konstantinopolis
Bizans'ın Konstantinopolis'i geri alması
25 Temmuz 1261'de İznik İmparatorluğu'nun komutanı Aleksios Strategopoulos, Latin garnizonunun ve Venedik donanmasının şehir dışında bulunmasından yararlanarak küçük bir kuvvetle Konstantinopolis'e girdi. Latin imparatoru II. Baudouin kaçtı ve VIII. Mikhail Palaiologos şehre girerek Bizans İmparatorluğu'nu yeniden kurdu.
ARAŞTIRMA DOSYASI
Olayın tarihsel çözümlemesi
Arka plan
1204'ten sonra Latin İmparatorluğu giderek küçülmüş, 1250'lerde yalnızca Konstantinopolis ve çevresine sıkışmıştı. İznik İmparatorluğu ise Anadolu ve Balkanlar'da güçlenmişti. VIII. Mikhail Palaiologos, 1259'da İznik'te tahtı ele geçirdi ve aynı yıl Pelagonia'da Latin–Epir ittifakını yendi. Mart 1261'de Cenova ile Nymphaion Antlaşması'nı imzaladı.
Olayların seyri
Temmuz 1261'de Mikhail, Aleksios Strategopoulos'u küçük bir kuvvetle Trakya'ya gönderdi. Strategopoulos, Konstantinopolis'teki Latin garnizonunun ve Venedik donanmasının Karadeniz kıyısındaki Daphnousia adasına bir sefere çıktığını öğrendi.
25 Temmuz gecesi, şehrin yerli Rum halkından yardım alan Bizans askerleri bir kapıdan şehre sızdı ve kapıları açtı. Latin İmparatoru II. Baudouin sarayından kaçarak bir Venedik gemisiyle şehirden ayrıldı. Mikhail 15 Ağustos'ta törenle şehre girdi ve Ayasofya'da yeniden taç giydi.
Sonuçlar ve önemi
Konstantinopolis'in geri alınması, Latin İmparatorluğu'nu sona erdirdi. Venedik, şehirdeki ayrıcalıklı konumunu Cenova'ya kaptırdı. II. Baudouin ve halefleri, Konstantinopolis'i geri almak için Batı'da Haçlı seferi düzenleme çabasını sürdürdü; bu çaba özellikle Anjoulu Charles'ın planlarında yer aldı.
Olay, Haçlı Seferleri'nin Bizans üzerindeki etkisinin sınırlarını gösterdi; ancak Bizans 1204 öncesindeki gücünü hiçbir zaman tam olarak geri kazanamadı.
Kaynaklar ve tartışmalı noktalar
Georgios Akropolites ve Georgios Pachymeres olayları Bizans tarafından ayrıntılı anlatır. Batı kaynakları kısa ve dağınıktır. Şehre girişin nasıl gerçekleştiği, hangi kapının kullanıldığı ve yerli halkın rolü kaynaklarda farklı aktarılır.
Bu dosyadaki tarih, yer ve sayılar başlıca anlatı kaynakları ile modern araştırmalar karşılaştırılarak verilmiştir. Kaynaklar arasında ayrışan bilgiler metinde ayrıca belirtilmiştir; tez veya yayın için ilgili neşir ve sayfa numarasına başvurulmalıdır.