Aynicâlût Muharebesi

Arka plan

Moğol hükümdarı Hülagü, 1258'de Bağdat'ı alıp Abbâsî halifesini öldürdükten sonra 1260'ta Halep ve Dımaşk'ı ele geçirdi. Ermeni Kilikya kralı ve Antakya prensi VI. Bohemund Moğollara bağlılık bildirmişti. Ancak Büyük Han Möngke'nin ölüm haberi üzerine Hülagü ordunun büyük kısmıyla doğuya döndü ve Suriye'de Ketboğa komutasında daha küçük bir kuvvet bıraktı. Hülagü, Mısır sultanı Kutuz'a teslim olmasını isteyen bir mektup gönderdi; Kutuz Moğol elçilerini öldürttü.

Olayların seyri

Kutuz, Temmuz 1260'ta ordusuyla Mısır'dan çıktı. Akkâ'daki Latin baronları, Memlük ordusunun kendi topraklarından geçmesine ve erzak almasına izin verdi, ancak savaşa katılmadı. Baybars öncü kuvvetle Moğolları buldu ve onları Aynicâlût'a, Celîle'deki pınarlar bölgesine çekti.

3 Eylül'deki muharebede Memlük süvarileri, Moğol hücumunu karşıladıktan sonra karşı saldırıya geçti. Ketboğa savaş alanında öldürüldü veya esir alınarak idam edildi. Moğol ordusu dağıldı ve birkaç hafta içinde Memlükler Dımaşk ve Halep'i aldı.

Sonuçlar ve önemi

Aynicâlût, Moğolların Suriye'den Mısır'a ilerleyişini durdurdu ve İslâm dünyasında büyük bir zafer olarak kutlandı. Ancak Kutuz, Mısır'a dönüş yolunda Ekim 1260'ta Baybars ve diğer emirler tarafından öldürüldü; Baybars sultan oldu.

Latin devletleri açısından muharebe, Moğol–Memlük çatışmasında tarafsızlığın uzun vadede bedelini ödemelerine yol açtı: Mısır ve Suriye'yi birleştiren güçlü bir Memlük devleti, sonraki otuz yılda Latin kıyı şehirlerini birer birer ortadan kaldırdı.

Kaynaklar ve tartışmalı noktalar

Memlük kaynakları, özellikle İbn Abdüzzâhir ve Makrîzî, Baybars'ın rolünü öne çıkarır. Moğol ve Ermeni kaynakları ise Ketboğa'nın cesaretini vurgular. Frankların Memlüklere verdiği izin ve tarafsızlıklarının nedenleri, Latin kaynaklarda kısaca anlatılır. Ordu büyüklükleri tartışmalıdır.