ö. 1260 · Memlük sultanı (1259–1260)
Kutuz
Memlük sultanı; 1260'ta Moğolların teslim çağrısını reddederek ordusunu Suriye'ye götürdü, Aynicâlût'ta Moğolları yendi ve dönüş yolunda Baybars ve diğer emirlerce öldürüldü.
BİYOGRAFİK DOSYA
Yaşamı ve tarihsel rolü
Hayatı ve siyasî çevresi
Kutuz'un Harezmşah ailesinden geldiği ve Moğol istilası sırasında esir düşerek köle olarak satıldığı aktarılır. Aybek'in memlüklerinden biri olarak yükseldi; Aybek'in ölümünden sonra küçük oğlu Ali'nin naibi oldu ve 1259'da Moğol tehdidini gerekçe göstererek tahtı ele geçirdi.
Haçlı Seferleri dönemindeki rolü
Hülâgû'nun teslim olma çağrısını taşıyan elçileri öldürterek savaş kararı aldı. Baybars ve diğer Bahrî Memlüklerle uzlaşarak ordusunu Suriye'ye götürdü. Akka'daki Franklar, Memlük ordusunun kendi topraklarından geçmesine izin verdi. 3 Eylül 1260'ta Aynicâlût'ta Ketboğa'nın ordusunu yendi ve Dımaşk ile Halep'i Memlük yönetimine bağladı.
Tarihsel önemi ve kaynak problemi
Kutuz, 24 Ekim 1260'ta Mısır'a dönerken Baybars'ın da içinde bulunduğu emirler tarafından öldürüldü; Baybars sultan oldu. Halep valiliğinin Baybars'a verilmemesi suikastin gerekçeleri arasında gösterilir. Kutuz'un kısa saltanatı, Memlük devletinin Moğollara karşı Ortadoğu'nun koruyucusu olarak meşruiyet kazanmasında belirleyiciydi.
Biyografik bilgiler sayfada gösterilen kaynaklar ve bağlantılı olay dosyalarıyla ilişkilendirilmiştir. Tartışmalı tarihler yaklaşık olarak bırakılmış, eksik bilgiler tahminle tamamlanmamış ve geç dönem edebî ya da görsel tasvirleri çağdaş portre kabul edilmemiştir.