Vaka dizini/Zengîler ve İkinci Sefer

1160 – 1176 · Halep

Renaud de Châtillon'un uzun esareti

EsaretFidye

Antakya prensi Renaud de Châtillon, 1160 sonunda Maraş çevresinde düzenlediği bir yağma akını dönüşünde Halep valisi Mecdüddin'in kuvvetlerince yakalandı. Yaklaşık on altı yıl Halep kalesinde tutulduktan sonra 1176'da yüksek bir fidyeyle serbest bırakıldı.

Renaud de Châtillon ile Antakya patriğini gösteren tarihî tasvir
Olay kişisi·Wikimedia Commons · Kamu malı

ARAŞTIRMA DOSYASI

Olayın tarihsel çözümlemesi

01

Arka plan

Renaud, 1159'da Bizans'a boyun eğdikten sonra Antakya'nın sınır bölgelerinde akınlarını sürdürdü. 1160 sonbaharında Maraş ile Fırat arasındaki bölgede, Süryani ve Ermeni çobanların sürülerini yağmalamak için bir akın düzenledi.

02

Olayların seyri

Ganimetle geri dönen Renaud'nun birliği, Halep valisi Mecdüddin İbnü'd-Daye'nin kuvvetleri tarafından pusuya düşürüldü. Renaud ve yanındakiler esir alınarak Halep kalesine götürüldü. Esir arkadaşları arasında Edessa kontluğunun varisi III. Joscelin de vardı.

Renaud'nun yokluğunda Antakya'da yönetim önce Constance'a, 1163'ten sonra ise onun ilk evliliğinden oğlu III. Bohemund'a geçti. Renaud'nun fidyesi için ciddi bir girişim yapılmadı; Nûreddin onu değerli bir rehine olarak elde tuttu.

03

Sonuçlar ve önemi

Nûreddin'in 1174'teki ölümünden sonra Halep'i yöneten Gümüştekin, Selâhaddin'e karşı Franklarla anlaşmak istiyordu. 1176'da Renaud ve III. Joscelin büyük bir fidye karşılığında serbest bırakıldı; Renaud için ödenen fidyenin 120.000 dinar olduğu aktarılır.

Antakya'daki prensliğini kaybetmiş olan Renaud, Kudüs Krallığı'na geçti ve Oultrejourdain (Kerek ve Şevbek) varisi Étiennette de Milly ile evlenerek krallığın en güçlü baronlarından biri oldu. Uzun esaretin, onun Müslümanlara karşı sonraki uzlaşmaz tutumunu etkilediği ileri sürülür.

04

Kaynaklar ve tartışmalı noktalar

Willermus Tyrensis, yakalanmayı Renaud'nun açgözlülüğüne bağlar. Süryani Mihail ve İbnü'l-Esîr de olaydan söz eder. Yakalanma tarihi kaynaklarda 1160 veya 1161 olarak geçer; fidye miktarı da farklılık gösterir.

Yöntem notu

Bu dosyadaki tarih, yer ve sayılar başlıca anlatı kaynakları ile modern araştırmalar karşılaştırılarak verilmiştir. Kaynaklar arasında ayrışan bilgiler metinde ayrıca belirtilmiştir; tez veya yayın için ilgili neşir ve sayfa numarasına başvurulmalıdır.