1158–1159 · Antakya
Bizans–Frank yakınlaşması
Bizans imparatoru I. Manuel Komnenos, 1158'de Kilikya'ya gelerek Kıbrıs'ı yağmalayan Antakya prensi Renaud de Châtillon'u huzurunda boyun eğmeye zorladı. Nisan 1159'da Antakya'ya törenle girdi; ardından Nûreddin'le yapılan anlaşmayla binlerce Latin esir serbest bırakıldı.
ARAŞTIRMA DOSYASI
Olayın tarihsel çözümlemesi
Arka plan
Renaud de Châtillon, 1153'te prenses Constance ile evlenerek Antakya prensi oldu. 1156'da Ermeni beyi Thoros ile birlikte Bizans'a ait Kıbrıs'ı yağmaladı ve adada büyük tahribat yaptı. Kudüs kralı III. Baudouin ise Nûreddin'e karşı Bizans'ın desteğini arıyor ve 1158'de imparatorun yeğeni Theodora ile evleniyordu.
Olayların seyri
Manuel 1158 sonbaharında büyük bir orduyla Kilikya'ya girdi; Thoros dağlara kaçtı. Renaud, Misis'te imparatorun huzuruna çıplak ayak ve boynunda iple gelerek af diledi, Antakya iç kalesini Bizans'a teslim etmeyi ve bir Rum patrik kabul etmeyi vaat etti. III. Baudouin de imparatorla görüşerek iki taraf arasında arabuluculuk yaptı.
Nisan 1159'da Manuel, Renaud'nun atının yularını tuttuğu ve III. Baudouin'in ardından atla geldiği görkemli bir törenle Antakya'ya girdi. Ardından Halep'e yürümek yerine Nûreddin ile anlaşma yaptı; Nûreddin aralarında Toulouseli Bertrand'ın da bulunduğu yaklaşık altı bin Latin esiri serbest bıraktı.
Sonuçlar ve önemi
1159 sefer ve töreni, Bizans'ın Antakya üzerindeki üstünlüğünün en açık ifadesi oldu. Ancak Manuel'in Nûreddin'le anlaşması Latinlerde hayal kırıklığı yarattı; imparator Halep'i almak yerine Selçuklular ve Nûreddin arasında bir denge kurmayı tercih etmişti.
Bizans–Kudüs ittifakı sonraki yıllarda da sürdü: Kral I. Amaury, Manuel'in yeğeni Maria ile evlendi ve 1169'da ortak bir Mısır seferi yapıldı.
Kaynaklar ve tartışmalı noktalar
Ioannes Kinnamos ve Niketas Khoniates Bizans üstünlüğünü vurgular; Willermus Tyrensis Renaud'nun aşağılanmasını eleştirel bir dille aktarır. Süryani Mihail ve İbnü'l-Kalânisî Manuel–Nûreddin anlaşmasına değinir. Antakya'da Rum patrik atanmasının uygulanıp uygulanmadığı ve tarihleri tartışmalıdır.
Bu dosyadaki tarih, yer ve sayılar başlıca anlatı kaynakları ile modern araştırmalar karşılaştırılarak verilmiştir. Kaynaklar arasında ayrışan bilgiler metinde ayrıca belirtilmiştir; tez veya yayın için ilgili neşir ve sayfa numarasına başvurulmalıdır.