1 Temmuz 1277 · Dımaşk
Baybars'ın ölümü
Memlük sultanı Baybars, 1 Temmuz 1277'de Dımaşk'ta öldü. Oğullarının kısa saltanatları ve emirler arasındaki iktidar mücadelesinden sonra 1279'da emir Seyfeddin Kalavun sultan oldu ve Latin kıyı devletlerine yönelik baskıyı sürdürdü.
ARAŞTIRMA DOSYASI
Olayın tarihsel çözümlemesi
Arka plan
Baybars, 1260'tan 1277'ye kadar süren saltanatında Latin devletlerinden Kaysâriye, Arsûf, Safed, Yafa, Antakya ve Krak des Chevaliers'yi almış, Moğollara ve Ermeni Kilikya'ya karşı seferler düzenlemişti. 1277'de Anadolu'ya düzenlediği seferde Elbistan'da Moğol–Selçuklu ordusunu yenmiş ve Kayseri'ye girmişti.
Ölümü
Anadolu seferinden dönen Baybars, Haziran 1277'de Dımaşk'ta hastalandı ve 1 Temmuz'da öldü. Ölümüne ilişkin kaynaklarda farklı anlatılar vardır: Bazı kaynaklar bir rakibi için hazırlanan zehirli kımızı yanlışlıkla içtiğini, bazıları ise aşırı kımız tüketimi veya bir hastalık sonucu öldüğünü aktarır.
Baybars, Dımaşk'ta kendi adıyla anılan ez-Zâhiriyye Medresesi'ne defnedildi.
Sonuçlar ve önemi
Baybars'ın yerine oğlu Berke Han geçti; ancak emirlerle anlaşmazlığa düşen Berke 1279'da tahttan indirildi. Küçük kardeşi Sülemiş kısa bir süre sultan olarak tanındı ve Kasım 1279'da emir Seyfeddin Kalavun tahta çıktı.
Yönetim değişse de Memlüklerin Latin kıyı şehirlerine yönelik uzun vadeli stratejisi devam etti. Kalavun, 1281'de Humus'ta Moğolları yendikten sonra Merkab, Lazkiye ve Trablus'u alarak Akkâ'nın düşüşüne giden yolu hazırladı.
Kaynaklar ve tartışmalı noktalar
İbn Abdüzzâhir ve İzzeddin İbn Şeddâd'ın Baybars biyografileri sultanın saltanatının ana kaynaklarıdır ve övgü doludur. Makrîzî ve İbn Tagrîberdî gibi sonraki tarihçiler ölüm söylentilerini aktarır. Baybars'ın ölüm nedeni kesin olarak bilinmemektedir.
Bu dosyadaki tarih, yer ve sayılar başlıca anlatı kaynakları ile modern araştırmalar karşılaştırılarak verilmiştir. Kaynaklar arasında ayrışan bilgiler metinde ayrıca belirtilmiştir; tez veya yayın için ilgili neşir ve sayfa numarasına başvurulmalıdır.