17 Nisan – 25 Mayıs 1285 · Merkab / Bâniyâs
Merkab Kalesi'nin fethi
Kalavun, 17 Nisan 1285'te Hospitalierlerin Akdeniz kıyısındaki büyük kalesi Merkab'ı kuşattı. Lağımlarla bir kulenin çökertilmesinin ardından kale 25 Mayıs'ta teslim oldu; garnizonun mallarıyla birlikte Trablus ve Tortosa'ya çekilmesine izin verildi.
ARAŞTIRMA DOSYASI
Olayın tarihsel çözümlemesi
Arka plan
Merkab, Bâniyâs (Suriye) yakınlarında denize bakan volkanik bir tepede kurulmuş, 1186'dan beri Hospitalierlerin elinde bulunan büyük bir kaleydi. Kale, Trablus ile Lazkiye arasındaki kıyı yolunu denetliyordu. Hospitalierlerin 1281'de Humus'ta Moğollarla birlikte savaşması, Kalavun'un kaleyi hedef almasında etkili oldu.
Olayların seyri
Kalavun, 17 Nisan 1285'te kaleyi kuşattı. Ordu, dağlık arazide mancınıkları kurmakta zorlandı ve Hospitalierlerin mancınıkları Memlük kuşatma araçlarına ağır zarar verdi.
Memlük lağımcıları, kalenin güneyindeki büyük kulenin altına tüneller açtı. 23 Mayıs civarında kule kısmen çöktü. Savunucular, lağımların daha da ilerlediğini görünce teslim olmayı kabul etti. 25 Mayıs'ta kale teslim edildi ve garnizonun kendi mallarıyla birlikte ayrılmasına izin verildi.
Sonuçlar ve önemi
Kalavun, kaleyi yıkmak yerine onarttı ve bir Memlük garnizonu yerleştirdi. Merkab'ın kaybı, Trablus Kontluğu'nun kuzeydeki savunmasını çökertti ve Lazkiye'yi tecrit etti.
Merkab'ın teslim şartlarına uyulması, Safed'de yaşananın aksine, Memlüklerin müzakere yoluyla teslim olan kalelere güvenli çıkış tanıyabildiğini ve böylece diğer kalelerin direncini kırmayı hedeflediğini gösterir.
Kaynaklar ve tartışmalı noktalar
Kuşatmaya tanık olan Memlük tarihçisi ve sonradan Hama hükümdarı olan Ebü'l-Fidâ'nın babası kuşatmada bulunmuştu; Ebü'l-Fidâ ve İbn Abdüzzâhir kuşatmayı ayrıntılı anlatır. Templar of Tyre Latin tarafından kısa bilgi verir. Kalenin bugün ayakta kalan bölümleri, kuşatmanın izlerini incelemek için önemlidir.
Bu dosyadaki tarih, yer ve sayılar başlıca anlatı kaynakları ile modern araştırmalar karşılaştırılarak verilmiştir. Kaynaklar arasında ayrışan bilgiler metinde ayrıca belirtilmiştir; tez veya yayın için ilgili neşir ve sayfa numarasına başvurulmalıdır.