18 Şubat 1229 · Yafa – Kudüs
Yafa Antlaşması
18 Şubat 1229'da II. Friedrich ile Eyyûbî sultanı el-Melikü'l-Kâmil arasında imzalanan Yafa Antlaşması, Kudüs'ü, Beytüllahim'i ve Nâsıra'yı kıyıya uzanan bir koridorla birlikte on yıllığına Franklara bıraktı. Haram-ı Şerif ise Müslümanların yönetiminde kaldı.

ARAŞTIRMA DOSYASI
Olayın tarihsel çözümlemesi
Arka plan
Friedrich'in Akkâ'daki ordusu küçüktü ve Latin Doğu'nun kurumları ona destek vermiyordu. El-Kâmil ise kardeşi el-Muazzam'ın ölümünden sonra Dımaşk'ı yeğeni en-Nâsır Dâvûd'dan almakla uğraşıyordu ve Friedrich'le uzun bir savaşa girmek istemiyordu. Bu koşullarda iki hükümdar, elçiler aracılığıyla Kasım 1228'den itibaren müzakere etti.
Antlaşmanın şartları
Antlaşma on yıl beş ay kırk günlük bir ateşkes öngördü. Kudüs şehri, Beytüllahim, Nâsıra, Lydda üzerinden Yafa'ya uzanan bir yol ve bazı köyler Franklara bırakıldı. Haram-ı Şerif, yani Kubbetü's-Sahra ve Mescid-i Aksâ, Müslümanların denetiminde kaldı; Müslümanlar burada ibadetlerini serbestçe yapabilecek ve kendi kadılarına sahip olacaktı.
Kaynaklarda ayrıntıları farklı aktarılsa da Kudüs'ün surlarının yeniden inşa edilmemesi gibi şartların da bulunduğu belirtilir. Friedrich ayrıca el-Kâmil'e karşı başka Franklara yardım etmemeyi kabul etti.
Sonuçlar ve önemi
Antlaşma, Kudüs'ün 1187'den sonra ilk kez savaş yapılmadan Latinlere geçmesini sağladı. Ancak Latin kilisesi ve askerî tarikatlar antlaşmayı, Haram-ı Şerif'in Müslümanlarda kalması ve şehrin savunmasız bırakılması nedeniyle kabul etmedi. Müslüman dünyasında da el-Kâmil, Kudüs'ü bir Hristiyan hükümdara verdiği için sert eleştirilere uğradı.
Kudüs, 1244'teki Hârezmli saldırısına kadar Latin yönetiminde kaldı; ancak bu dönem boyunca savunmasız, kalabalığı az ve bölgesel çekişmelere açık bir şehir olarak yaşadı.
Kaynaklar ve tartışmalı noktalar
Antlaşmanın tam metni korunmamıştır. Friedrich'in İngiltere kralına yazdığı mektup, Kudüs patriği Gerold'un papaya yazdığı eleştirel mektup ve Müslüman tarafta İbn Vâsıl ile Sıbt İbnü'l-Cevzî şartları farklı biçimlerde aktarır. Sur inşası yasağı ve bırakılan toprakların sınırları tartışmalıdır.
Bu dosyadaki tarih, yer ve sayılar başlıca anlatı kaynakları ile modern araştırmalar karşılaştırılarak verilmiştir. Kaynaklar arasında ayrışan bilgiler metinde ayrıca belirtilmiştir; tez veya yayın için ilgili neşir ve sayfa numarasına başvurulmalıdır.