1239–1241 · Akka, Gazze ve Askalân
Baronlar Haçlı Seferi
1239–1241 yıllarında Navarra kralı ve Champagne kontu IV. Thibaut ile ardından Cornwall kontu Richard'ın yönettiği Haçlı seferi, Gazze'de ağır bir yenilgiye uğradı. Ancak liderler Eyyûbî hükümdarları arasındaki rekabeti kullanarak yaptıkları antlaşmalarla Kudüs Krallığı'nın sınırlarını 1187'den beri görülmemiş ölçüde genişletti.
ARAŞTIRMA DOSYASI
Olayın tarihsel çözümlemesi
Arka plan
1229 Yafa Antlaşması'nın süresi 1239'da doluyordu. Papa IX. Gregorius yeni bir sefer çağrısı yaptı. Fransız soyluları, aralarında Navarra kralı Thibaut'nun bulunduğu büyük bir orduyla Doğu'ya yöneldi. Eyyûbî tarafında ise el-Kâmil'in 1238'deki ölümünden sonra Mısır ve Dımaşk'ı yöneten akrabalar arasında sert bir rekabet başlamıştı.
Olayların seyri
Thibaut Eylül 1239'da Akkâ'ya ulaştı. Kasım 1239'da bir grup Fransız baron, Thibaut'nun uyarılarına rağmen Gazze yakınlarında Mısır kuvvetlerine saldırdı ve ağır bir yenilgiye uğradı: Bar kontu Henri öldü, Amaury de Montfort esir düştü. Aralık 1239'da Kerek hâkimi en-Nâsır Dâvûd Kudüs'e girerek şehrin savunma yapılarını yıktı.
Thibaut, Dımaşk hâkimi es-Sâlih İsmâil ile anlaşarak Beaufort ve Safed gibi kaleleri geri aldı. Ekim 1240'ta gelen Cornwalllı Richard ise Askalân'ı tahkim ettirdi ve Mısır sultanı es-Sâlih Eyyûb ile 1241'de bir antlaşma yaptı. Bu antlaşmayla önceki kazanımlar onaylandı ve Gazze'de esir düşenler serbest bırakıldı.
Sonuçlar ve önemi
Sefer sonunda Kudüs Krallığı, Kudüs, Celîle'nin büyük kısmı ve Askalân dahil olmak üzere 1187'den sonraki en geniş topraklarına ulaştı. Ancak bu kazanımlar askerî güce değil, Eyyûbîler arasındaki rekabete ve geçici antlaşmalara dayanıyordu.
Nitekim 1244'te Mısır'ın Hârezmli müttefikleri Kudüs'ü aldı ve aynı yıl La Forbie'de Frank ordusu yok edildi; bu kazanımların çoğu kısa sürede kaybedildi.
Kaynaklar ve tartışmalı noktalar
Ernoul'ün devam metinleri ve Rothelin devamı Latin bakışını verir; Matthew Paris, Richard'ın faaliyetlerini İngiliz tarafından aktarır. İbn Vâsıl ve Sıbt İbnü'l-Cevzî Eyyûbîler arası ilişkileri ve antlaşmaları anlatır. Antlaşmaların sınırları ve kale listeleri kaynaklarda farklıdır.
Bu dosyadaki tarih, yer ve sayılar başlıca anlatı kaynakları ile modern araştırmalar karşılaştırılarak verilmiştir. Kaynaklar arasında ayrışan bilgiler metinde ayrıca belirtilmiştir; tez veya yayın için ilgili neşir ve sayfa numarasına başvurulmalıdır.