17–18 Ekim 1244 · Hırbiye – Gazze
Gazze / La Forbie Muharebesi
17–18 Ekim 1244'te Gazze yakınlarındaki Hırbiye'de (La Forbie), Kudüs Krallığı ile Dımaşk, Humus ve Kerek'ten oluşan ittifak ordusu, Mısır ordusu ve Hârezmli müttefikleri tarafından ağır bir yenilgiye uğratıldı. Frank ordusu büyük ölçüde yok oldu; Jaffa kontu Gautier de Brienne esir alındı.
ARAŞTIRMA DOSYASI
Olayın tarihsel çözümlemesi
Arka plan
Kudüs'ün Hârezmliler tarafından alınmasından sonra Franklar, Dımaşk hâkimi es-Sâlih İsmâil, Humus hâkimi el-Mansûr İbrâhim ve Kerek hâkimi en-Nâsır Dâvûd ile ittifaklarını sürdürdü. Bu ittifakın karşısında Mısır sultanı es-Sâlih Eyyûb'un ordusu ve Hârezmli süvariler vardı. Mısır ordusunun komutanları arasında, bazı kaynaklarda sonraki sultan Baybars ile özdeşleştirilen Rükneddin Baybars da bulunuyordu.
Olayların seyri
Müttefik ordu Gazze'nin kuzeydoğusunda Mısır ordusuyla karşılaştı. Humus hâkimi el-Mansûr savunmada kalmayı önerdi; ancak Frank liderleri, sayısal üstünlüklerine güvenerek saldırıya geçmeyi tercih etti.
17 Ekim'de başlayan muharebede Hârezmli süvariler, merkezdeki Dımaşk birliklerini dağıttı. Ertesi gün Franklar ve Humus kuvvetleri kuşatıldı. Tapınakçı, Hospitalier ve Töton şövalyelerinin çoğu öldü. Jaffa kontu Gautier de Brienne esir alındı; Kudüs patriği Robert ve Tyre senyörü Philippe de Montfort kaçmayı başardı.
Sonuçlar ve önemi
La Forbie, Hıttîn'den sonra Latin Doğu'nun yaşadığı en ağır askerî felaketti. Frankların sahaya sürebileceği ordu fiilen yok oldu ve kısa süre sonra Askalân ile Taberiye de kaybedildi. Gautier de Brienne, Mısır'da esarette öldürüldü.
Yenilgi, es-Sâlih Eyyûb'un Dımaşk'ı 1245'te almasının yolunu açtı ve Eyyûbî topraklarının yeniden Mısır merkezli bir yönetimde birleşmesini sağladı. Batı'da ise IX. Louis'nin seferine hız kazandırdı.
Kaynaklar ve tartışmalı noktalar
Akkâ'dan Batı'ya gönderilen mektuplar ve Matthew Paris'in kroniği Latin tarafının kayıplarını aktarır; Joinville de Gautier de Brienne'in akıbetini anlatır. İbn Vâsıl ve Makrîzî Mısır tarafını verir. Ölü ve esir sayıları kaynaklarda farklıdır; muharebedeki Baybars'ın kimliği tartışmalıdır.
Bu dosyadaki tarih, yer ve sayılar başlıca anlatı kaynakları ile modern araştırmalar karşılaştırılarak verilmiştir. Kaynaklar arasında ayrışan bilgiler metinde ayrıca belirtilmiştir; tez veya yayın için ilgili neşir ve sayfa numarasına başvurulmalıdır.