Vaka dizini/Haçlı Devletlerinin Yerleşmesi

18 Mart – 6 Nisan 1123 · Roma

I. Lateran Konsili

KonsilDiplomasi

Papa II. Calixtus'un Mart 1123'te Roma'da topladığı I. Lateran Konsili, Yatırım Kavgası'nı sona erdiren Worms Konkordatosu'nu onayladı. Konsil ayrıca Kudüs'e veya İspanya'ya sefer için haç alanların ayrıcalıklarını teyit eden bir kanon kabul etti.

Konsillerin toplandığı San Giovanni in Laterano Bazilikası
Tarihî mekân·Jastrow / Wikimedia Commons · serbest lisans

ARAŞTIRMA DOSYASI

Olayın tarihsel çözümlemesi

01

Arka plan

Papalık ile Alman imparatorluğu arasında piskoposların atanması konusunda onlarca yıldır süren Yatırım Kavgası, 1122'de Worms Konkordatosu ile uzlaşmaya varmıştı. II. Calixtus bu uzlaşmayı tüm Batı kilisesine onaylatmak için, Batı'da toplanan ilk ekümenik konsil sayılan toplantıyı Lateran sarayında düzenledi.

02

Konsil ve kararlar

Konsil Mart sonundan Nisan başına kadar sürdü ve kilise disiplini, simoni ve rahip evlilikleri hakkında kanonlar kabul etti. Haçlılık açısından önemli olan kanon, Kudüs'e gidip Hristiyan halkı savunmaya yardım edenlere günahların bağışlanmasını ve onların ailelerinin, mallarının kilise koruması altında olmasını teyit eder.

Aynı kanon, haç alıp yola çıkmayanların yeminlerini bir sonraki Paskalya'ya kadar yerine getirmesini, aksi hâlde kiliseden uzaklaştırılacaklarını belirtir. Konsil, İspanya'da Müslümanlara karşı savaşanlara da benzer ayrıcalıklar tanıyan papalık siyasetiyle uyumluydu.

03

Sonuçlar ve önemi

Birinci Haçlı Seferi'nde Clermont'ta tanınan ayrıcalıklar, I. Lateran ile ekümenik konsil düzeyinde yazılı kanon hukukuna girdi. Haç alma yemininin bağlayıcılığı ve yemini bozanlara verilecek ceza, sonraki seferlerin örgütlenmesinde sürekli başvurulan bir ilke hâline geldi.

04

Kaynaklar ve tartışmalı noktalar

Konsilin kanonları Tanner'ın Decrees of the Ecumenical Councils derlemesinde yayımlanmıştır; kanon sayısı ve sırası el yazmalarında farklıdır. Toplantının oturumlarına dair ayrıntılı bir tutanak yoktur. Haçlılarla ilgili hükmün Doğu'daki Latin devletlerine somut bir etkisinin olup olmadığı tartışılır.

Yöntem notu

Bu dosyadaki tarih, yer ve sayılar başlıca anlatı kaynakları ile modern araştırmalar karşılaştırılarak verilmiştir. Kaynaklar arasında ayrışan bilgiler metinde ayrıca belirtilmiştir; tez veya yayın için ilgili neşir ve sayfa numarasına başvurulmalıdır.