17 Temmuz 1203 · Konstantinopolis
Konstantinopolis'in ilk kez ele geçirilmesi
Dördüncü Haçlı Seferi ordusu ve Venedik donanması, Temmuz 1203'te Galata kulesini alıp Haliç zincirini kırdı. 17 Temmuz'daki saldırının ardından İmparator III. Aleksios kaçtı; kör edilmiş eski imparator II. Isaakios ile oğlu IV. Aleksios tahta çıkarıldı.
ARAŞTIRMA DOSYASI
Olayın tarihsel çözümlemesi
Arka plan
IV. Aleksios'un babası II. Isaakios Angelos, 1195'te kardeşi III. Aleksios tarafından tahttan indirilmiş ve kör edilmişti. Genç Aleksios Batı'ya kaçarak kayınbiraderi Svabyalı Philipp ve Montferratlı Boniface'tan yardım istedi. Zara'da yapılan anlaşmayla Haçlı ordusu, Aleksios'u tahta çıkarmak için Konstantinopolis'e yöneldi.
Olayların seyri
Donanma Haziran 1203'te Konstantinopolis önlerine ulaştı. Şehir halkının Aleksios'u bekledikleri gibi karşılamaması üzerine saldırı kararı alındı. 5–6 Temmuz'da Haçlılar Galata'ya çıkarak kuleyi aldı ve Haliç'i kapatan zincir kırıldı.
17 Temmuz'da Frank ordusu Blakherna sarayı yakınındaki kara surlarına, Venedikliler ise Haliç kıyısındaki deniz surlarına saldırdı. Venedikliler birçok kuleyi ele geçirdi ve şehrin bir bölümünü yaktı. Aynı gece III. Aleksios şehirden kaçtı. Bizans yöneticileri II. Isaakios'u yeniden tahta çıkardı; 1 Ağustos'ta IV. Aleksios da ortak imparator olarak taç giydi.
Sonuçlar ve önemi
IV. Aleksios, Haçlılara söz verdiği büyük ödemeyi yapamadı. Kiliseden aldığı değerli eşyalar ve ağır vergiler halkın tepkisini çekti. Ağustos 1203'te Latinlerin çıkardığı büyük bir yangın şehrin önemli bir bölümünü yok etti ve gerginliği artırdı.
İmparator ile Haçlılar arasındaki ilişki giderek bozuldu. Ocak 1204'te Aleksios Dukas (Murtzuphlos) önderliğindeki bir saray darbesiyle IV. Aleksios öldürüldü ve bu gelişme ikinci ve yıkıcı saldırının yolunu açtı.
Kaynaklar ve tartışmalı noktalar
Villehardouin ve Robert de Clari saldırıyı Haçlı tarafından, Niketas Khoniates ise Bizans sarayının içinden anlatır. Khoniates, Bizans yönetiminin beceriksizliğini ve Haçlıların açgözlülüğünü birlikte eleştirir. Yangının boyutu ve ödenen miktarlar kaynaklarda farklıdır.
Bu dosyadaki tarih, yer ve sayılar başlıca anlatı kaynakları ile modern araştırmalar karşılaştırılarak verilmiştir. Kaynaklar arasında ayrışan bilgiler metinde ayrıca belirtilmiştir; tez veya yayın için ilgili neşir ve sayfa numarasına başvurulmalıdır.