24 Kasım 1202 · Zara / Zadar
Zara'nın yağmalanması
Dördüncü Haçlı Seferi ordusu, Venedik'e olan taşıma borcunu ödeyemeyince Doç Enrico Dandolo'nun önerisiyle Adriyatik kıyısındaki Hristiyan şehri Zara'yı (Zadar) kuşattı. Şehir 24 Kasım 1202'de teslim oldu ve yağmalandı; papa saldırıya katılanları aforoz etti.
ARAŞTIRMA DOSYASI
Olayın tarihsel çözümlemesi
Arka plan
1201 Venedik sözleşmesine göre Venedik, 33.500 kişilik bir orduyu ve atlarını 85.000 mark gümüş karşılığında taşıyacak ve bir yıl boyunca donanma desteği verecekti. Ancak 1202 yazında Venedik'te yalnızca yaklaşık üçte bir oranında asker toplandı ve borç ödenemedi. Zara ise Venedik'e karşı ayaklanmış ve Macar kralı İmre'nin himayesine girmişti; İmre de haç almış bir hükümdardı.
Olayların seyri
Dandolo, borcun ertelenmesi karşılığında ordunun Zara'yı Venedik için geri almasını önerdi. Papa III. Innocentius, Hristiyan bir şehre saldırılmasını yasakladı. Simon de Montfort ve Vaux-de-Cernay başrahibi Guy gibi bazı katılımcılar saldırıya katılmayı reddederek ordudan ayrıldı.
Filo 10 Kasım 1202'de Zara'ya ulaştı. Kısa bir kuşatmadan sonra şehir 24 Kasım'da teslim oldu ve yağmalandı. Kısa süre sonra ganimet paylaşımı yüzünden Venedikliler ile Franklar arasında çatışma çıktı. Ordu kışı Zara'da geçirdi.
Sonuçlar ve önemi
Innocentius, saldırıya katılanları aforoz etti; daha sonra Frank katılımcıların aforozunu kaldırdı, ancak Venediklilerinkini sürdürdü. Zara'da ordu, Bizans tahtına geçmek isteyen IV. Aleksios Angelos'un elçileriyle görüştü. Aleksios, tahtına kavuşursa borcun ödenmesi, Mısır seferine destek ve Rum kilisesinin papalığa bağlanması sözü verdi.
Zara, Dördüncü Sefer'in Hristiyan bir şehre yönelen ilk büyük sapmasıydı ve Konstantinopolis'e giden yolun başlangıcı oldu.
Kaynaklar ve tartışmalı noktalar
Villehardouin, saldırıyı ordunun borcunu ödemek için zorunlu bir uzlaşma olarak sunar; Robert de Clari daha sade bir tanıklık verir. Vaux-de-Cernay'li Pierre'in anlatısı, saldırıya karşı çıkanların bakışını yansıtır. Papa'nın mektupları kuşatmaya karşı tutumunu açıkça gösterir.
Bu dosyadaki tarih, yer ve sayılar başlıca anlatı kaynakları ile modern araştırmalar karşılaştırılarak verilmiştir. Kaynaklar arasında ayrışan bilgiler metinde ayrıca belirtilmiştir; tez veya yayın için ilgili neşir ve sayfa numarasına başvurulmalıdır.