16 Mayıs 1204 · Konstantinopolis
Latin İmparatorluğu'nun kuruluşu
Konstantinopolis'in alınmasından sonra seçim kurulu, Flandre kontu Baudouin'i Latin imparatoru seçti; Baudouin 16 Mayıs 1204'te Ayasofya'da taç giydi. Partitio Romaniae ile Bizans toprakları imparator, Venedik ve sefer liderleri arasında paylaşıldı.
ARAŞTIRMA DOSYASI
Olayın tarihsel çözümlemesi
Arka plan
Mart 1204'te yapılan anlaşmaya göre şehir alınırsa altı Venedikli ve altı Frank seçiciden oluşan bir kurul imparatoru seçecekti. İmparatorluğu kazanamayan taraf ise Ayasofya'nın ve patrikliğin denetimini alacaktı. Adaylar, seferin liderleri Montferratlı Boniface ile Flandre kontu Baudouin'di.
Kuruluş
9 Mayıs 1204'te seçim kurulu Baudouin'i imparator seçti; Venedik, daha güçlü bir aday olan ve Bizans'la akrabalık bağları bulunan Boniface yerine Baudouin'i tercih etti. Baudouin 16 Mayıs'ta Ayasofya'da taç giydi. Venedikli Tommaso Morosini, Konstantinopolis'in Latin patriği oldu.
Partitio Romaniae adlı paylaşım belgesine göre imparator, şehrin bir bölümünü ve imparatorluk topraklarının dörtte birini aldı. Kalan topraklar Venedik ile Frank liderler arasında eşit paylaşıldı; Venedik, ticaret yolları için önemli limanları ve adaları seçti. Boniface, Selanik Krallığı'nı kurdu.
Sonuçlar ve önemi
Latin İmparatorluğu, kuruluşundan itibaren zayıftı: Topraklarının büyük kısmı kâğıt üzerindeydi ve İznik, Epir ve Trabzon'daki Bizans ardıl devletleri yeni düzeni tanımadı. Bulgar çarı Kaloyan da Latinlere karşı savaştı; 1205'te Edirne'de Baudouin esir düştü.
İmparatorluk 1261'e kadar varlığını sürdürdü, ancak giderek yalnızca Konstantinopolis ve çevresine sıkıştı. Venedik ise bu paylaşımdan Doğu Akdeniz'deki ticari imparatorluğunun temelini oluşturan Girit gibi topraklar elde etti.
Kaynaklar ve tartışmalı noktalar
Villehardouin seçim sürecini ve taç giyme törenini katılımcı olarak anlatır. Partitio Romaniae'nin metni Venedik arşivlerinde korunmuştur. Niketas Khoniates Latin yönetiminin ilk dönemini Bizans tarafından eleştirel bir dille aktarır. Seçimin arkasındaki Venedik hesapları tarihçiler arasında farklı yorumlanır.
Bu dosyadaki tarih, yer ve sayılar başlıca anlatı kaynakları ile modern araştırmalar karşılaştırılarak verilmiştir. Kaynaklar arasında ayrışan bilgiler metinde ayrıca belirtilmiştir; tez veya yayın için ilgili neşir ve sayfa numarasına başvurulmalıdır.