1212 · Marsilya – Cenova
Çocuk Haçlı Seferi
1212 yazında Fransa'da Cloyes'lu Étienne ve Rheinland'de Kölnlü Nicholas çevresinde toplanan genç ve yoksul kalabalıklar, Kudüs'ü kurtarmak için yola çıktı. Hareket Akdeniz limanlarına ulaştığında dağıldı; katılımcıların çoğu geri döndü, bir kısmı yollarda öldü veya kayboldu.
ARAŞTIRMA DOSYASI
Olayın tarihsel çözümlemesi
Arka plan
13. yüzyılın başında Haçlı vaazları, Albigensian seferi ve İspanya'daki Las Navas de Tolosa seferi için yoğun bir dinî heyecan ortamı vardı. Hristiyan kardeşliği ve yoksulluk idealine dayanan halk hareketleri, Kudüs'ün silahla değil, masumiyet ve imanla kurtarılabileceği düşüncesini yaygınlaştırıyordu.
Olayların seyri
Haziran 1212'de Orléans yakınlarındaki Cloyes'tan genç bir çoban olan Étienne, kraldan Kudüs'e gitme izni istemek için Saint-Denis'e gitti; Kral II. Philippe kalabalığa evlerine dönmelerini söyledi. Aynı dönemde Köln'de Nicholas adında bir genç, binlerce kişiyi peşinden sürükledi.
Nicholas'ın grubu Alpleri aşarak Ağustos 1212'de Cenova'ya ulaştı. Denizin onlar için yarılacağı beklentisi gerçekleşmeyince kalabalık dağıldı; bir kısmı Roma'ya, bir kısmı Brindisi'ye gitti, birçoğu Cenova'da kaldı veya geri döndü. Fransız grubun Marsilya'ya ulaştığı ve bazılarının tüccarlar tarafından gemilerle Kuzey Afrika'ya köle olarak satıldığı anlatısı ise daha geç bir kaynağa dayanır.
Sonuçlar ve önemi
Hareket askerî bir sonuç doğurmadı ve Kutsal Topraklar'a ulaşmadı. Ancak papalık ve kilise çevrelerinde, halkın sefer isteğinin güçlü olduğunu gösterdi; Papa III. Innocentius'un 1213'te Quia maior fermanıyla yeni bir sefer çağrısı yapması bu ortamla ilişkilendirilir.
Olay, ortaçağ halk dindarlığının, kehanet ve mucize beklentilerinin ve kitle hareketlerinin incelenmesi için önemli bir örnektir.
Kaynaklar ve tartışmalı noktalar
Olaya dair çağdaş kaynaklar kısa ve dağınıktır; Marsilya'daki köle satışı anlatısı, otuz yıl sonra yazan Trois-Fontaines'li Alberic'e aittir. Modern araştırmalar, Latince “pueri” kelimesinin yalnızca çocukları değil, toplumun yoksul ve bağımlı gençlerini de ifade edebileceğini vurgular. Bu nedenle hareketin bir “çocuk” seferi olup olmadığı tartışmalıdır.
Bu dosyadaki tarih, yer ve sayılar başlıca anlatı kaynakları ile modern araştırmalar karşılaştırılarak verilmiştir. Kaynaklar arasında ayrışan bilgiler metinde ayrıca belirtilmiştir; tez veya yayın için ilgili neşir ve sayfa numarasına başvurulmalıdır.