Vaka dizini/Dördüncü–Altıncı Seferler

Kasım 1215 · Roma

IV. Lateran Konsili ve Beşinci Sefer planı

KonsilSefer

Papa III. Innocentius'un Kasım 1215'te topladığı IV. Lateran Konsili, Ortaçağ'ın en kapsamlı kilise toplantısı oldu. Konsil, kilise reformu kanonlarının yanı sıra Ad liberandam kararıyla yeni bir Haçlı seferinin 1 Haziran 1217'de başlamasını ve ruhbandan özel vergi toplanmasını kararlaştırdı.

IV. Lateran Konsili'nin toplandığı bazilikanın yüksek çözünürlüklü görünümü
Tarihî mekân·Wikimedia Commons · serbest lisans

ARAŞTIRMA DOSYASI

Olayın tarihsel çözümlemesi

01

Arka plan

Dördüncü Sefer'in Konstantinopolis'e sapmasından sonra Innocentius, papalığın yönetiminde yeni bir Kudüs seferi planlamaya başladı. 1213'te yayımladığı Quia maior fermanıyla seferin vaazını başlattı ve aynı yıl ekümenik bir konsil topladığını ilan etti. Konsile Doğu ve Batı'dan yüzlerce piskopos, başrahip ve hükümdar temsilcisi katıldı.

02

Konsil ve kararlar

Konsil, yetmiş bir kanonla kilise disiplini, günah çıkarma yükümlülüğü, Yahudilerin ve Müslümanların ayırt edici kıyafet giymesi ve sapkınlıkla mücadele gibi konuları düzenledi.

Son karar olan Ad liberandam, Kudüs'ün kurtarılması için yeni bir seferin 1 Haziran 1217'de Brindisi ve Messina'dan başlamasını öngördü. Bütün ruhbanın üç yıl boyunca gelirlerinin yirmide birini sefere ayırması, papanın ve kardinallerin onda bir vermesi kararlaştırıldı. Hristiyanlar arasında dört yıllık genel bir barış ilan edildi ve Müslümanlara silah, demir ve gemi kerestesi satışı yeniden yasaklandı.

03

Sonuçlar ve önemi

Ad liberandam, Haçlı seferlerinin örgütlenmesinde idarî ve malî açıdan en ayrıntılı programı ortaya koydu ve Beşinci Haçlı Seferi'nin hukukî temelini oluşturdu. Innocentius, sefer başlamadan Temmuz 1216'da öldü; halefi III. Honorius programı sürdürdü.

Konsilin kararları, sonraki yüzyıllarda Haçlı vergilerinin ve vaazlarının örgütlenmesinde örnek alındı.

04

Kaynaklar ve tartışmalı noktalar

Konsilin kanonları ve Ad liberandam metni Tanner'ın derlemesinde yayımlanmıştır. Konsile katılan bir Alman din adamının bıraktığı anonim tanıklık, toplantının seyrine ışık tutar. Vergilerin ne ölçüde toplandığı ve sefere ulaştırıldığı tartışmalıdır.

Yöntem notu

Bu dosyadaki tarih, yer ve sayılar başlıca anlatı kaynakları ile modern araştırmalar karşılaştırılarak verilmiştir. Kaynaklar arasında ayrışan bilgiler metinde ayrıca belirtilmiştir; tez veya yayın için ilgili neşir ve sayfa numarasına başvurulmalıdır.