Eylül–Kasım 1217 · Akka ve Celîle
Beşinci Haçlı Seferi orduları Akka'da
Beşinci Haçlı Seferi'nin ilk orduları, Macar kralı II. András ve Avusturya dükü VI. Leopold önderliğinde 1217 sonbaharında Akkâ'ya ulaştı. Celîle ve Ürdün vadisinde düzenlenen seferler ve Tabor Dağı'na yapılan saldırı kesin bir sonuç vermedi; András 1218 başında geri döndü ve hedef Mısır'a çevrildi.
ARAŞTIRMA DOSYASI
Olayın tarihsel çözümlemesi
Arka plan
IV. Lateran Konsili'nin belirlediği tarihte, 1217 yazında, Macar ve Avusturya kuvvetleri Split'ten gemilerle Akkâ'ya ulaştı. Kudüs Krallığı'nı Jean de Brienne yönetiyordu; Eyyûbî tarafında ise el-Âdil yaşlanmış, oğulları Mısır'ı ve Suriye'yi yönetiyordu. El-Âdil'in oğlu el-Muazzam, Tabor Dağı'nda Akkâ'yı tehdit eden yeni bir kale yaptırmıştı.
Olayların seyri
Kasım 1217'de Haçlı ordusu Akkâ'dan çıkarak Beysan üzerinden Ürdün vadisine ilerledi, bölgeyi yağmaladı ve Celîle Gölü çevresinde dolaştı. Eyyûbîler açık savaştan kaçındı.
Aralık başında Tabor Dağı'ndaki kaleye saldırıldı, ancak dik yamaçlardaki kale alınamadı ve saldırı kısa sürede bırakıldı. Kış başlarken başka küçük harekâtlar da sonuçsuz kaldı. II. András, Ocak 1218'de seferini tamamlanmış sayarak Anadolu üzerinden Macaristan'a döndü.
Sonuçlar ve önemi
Celîle harekâtlarının başarısızlığı, Haçlı liderlerini Kudüs'ü doğrudan almak yerine Eyyûbî gücünün kaynağı olan Mısır'a saldırma stratejisine yöneltti. 1218 baharında Frizyalı ve Alman donanmalarının gelmesiyle ordu güçlendi ve Mayıs 1218'de Nil deltasındaki Dimyat'a yöneldi. El-Muazzam ise Tabor kalesini, savunmasının zorluğu nedeniyle kısa süre sonra yıktırdı.
Kaynaklar ve tartışmalı noktalar
Seferin ilk aşamasını en ayrıntılı anlatan, Akkâ piskoposu Jacques de Vitry'nin mektupları ve Oliverus Scholasticus'un Historia Damiatina adlı eseridir. Ebû Şâme ve İbnü'l-Esîr Müslüman tarafın bakışını verir. II. András'ın geri dönüşü Batılı kaynaklarda eleştirilir; bazı tarihçiler bu dönüşü Macaristan'daki iç sorunlarla açıklar.
Bu dosyadaki tarih, yer ve sayılar başlıca anlatı kaynakları ile modern araştırmalar karşılaştırılarak verilmiştir. Kaynaklar arasında ayrışan bilgiler metinde ayrıca belirtilmiştir; tez veya yayın için ilgili neşir ve sayfa numarasına başvurulmalıdır.