Vaka dizini/Memlük Tasfiyesi

10 Kasım 1290 · Kahire

Kalavun'un ölümü; Akka seferinin devri

Diplomasi

Akkâ'ya karşı sefer hazırlığını tamamlayan Sultan Kalavun, Kasım 1290'da ordusuyla Kahire'den çıktıktan kısa süre sonra öldü. Oğlu el-Eşref Halîl tahta geçti, babasının savaş kararını sürdürdü ve 1291 baharında Akkâ'yı kuşattı.

Akka eski şehrinin 1958 tarihli görünümü
Bağlamsal tasvir·Reuven Milon / Wikimedia Commons · Kamu malı

ARAŞTIRMA DOSYASI

Olayın tarihsel çözümlemesi

01

Arka plan

Ağustos 1290'daki Akkâ olaylarından sonra Kalavun, Memlük topraklarından büyük bir ordu ve kuşatma makineleri toplamaya başladı. Akkâ'dan gönderilen elçiler sultanı ikna edemedi. Kalavun, kuşatma araçlarının hazırlanması ve Suriye'den gelecek birliklerin toplanması için geniş bir lojistik program başlattı.

02

Olayların seyri

Kalavun, Kasım 1290 başında ordusuyla Kahire'den ayrıldı, ancak kısa süre sonra hastalandı. Şehrin hemen dışındaki ordugâhta, 10 Kasım 1290'da öldü.

Kalavun ölmeden önce oğlu el-Eşref Halîl'i halefi olarak belirlemişti. Halîl, babasının ölümünden sonra iktidarını sağlamlaştırdı; tahtına yönelik bir komployu bastırdı ve Akkâ seferinin hazırlıklarını kış boyunca sürdürdü.

03

Sonuçlar ve önemi

Kalavun'un ölümü Akkâ'ya yalnızca kısa bir soluk sağladı. El-Eşref Halîl, Mart 1291'de Mısır'dan yola çıktı; Suriye'deki birlikler de Akkâ'ya doğru harekete geçti ve şehir 6 Nisan 1291'de kuşatıldı.

Kalavun'un Kahire'de inşa ettirdiği hastane, medrese ve türbe kompleksi, Memlük mimarisinin en önemli eserlerinden biri olarak onun mirasını yansıtır.

04

Kaynaklar ve tartışmalı noktalar

Baybars el-Mansûrî, Ebü'l-Fidâ ve Makrîzî Kalavun'un ölümünü ve el-Eşref Halîl'in tahta çıkışını aktarır. Templar of Tyre, Akkâ'dan gönderilen son elçiliklere dair bilgi verir. Halîl'e karşı düzenlenen komplonun ayrıntıları kaynaklarda farklıdır.

Yöntem notu

Bu dosyadaki tarih, yer ve sayılar başlıca anlatı kaynakları ile modern araştırmalar karşılaştırılarak verilmiştir. Kaynaklar arasında ayrışan bilgiler metinde ayrıca belirtilmiştir; tez veya yayın için ilgili neşir ve sayfa numarasına başvurulmalıdır.