Vaka dizini/Memlük Tasfiyesi

Ağustos 1290 · Akka

Akka'daki Müslüman tüccarların öldürülmesi

KatliamAntlaşma İhlali

Ağustos 1290'da Papa IV. Nicolaus'un çağrısıyla Kuzey İtalya'dan Akkâ'ya gelen disiplinsiz Haçlılar, ateşkese rağmen şehirdeki Müslüman tüccarlara ve köylülere saldırdı; sakallı oldukları için Müslüman sanılan bazı yerli Hristiyanlar da öldürüldü. Kalavun'un suçluların teslim edilmesi talebi reddedilince sultan savaş hazırlığına başladı.

Akka eski şehrinin 1958 tarihli görünümü
Tarihî mekân·Reuven Milon / Wikimedia Commons · Kamu malı

ARAŞTIRMA DOSYASI

Olayın tarihsel çözümlemesi

01

Arka plan

Trablus'un düşüşünden sonra Akkâ, Kalavun ile 1283'te yapılan ateşkese dayanıyordu ve şehir, Memlük topraklarıyla yoğun bir ticaret içindeydi. Papa IV. Nicolaus, Kutsal Topraklar'ın savunması için yardım çağrısı yaptı; buna cevap olarak Lombardiya ve Toskana'dan gelen ve çoğu deneyimsiz köylü ve kasabalılardan oluşan bir grup, Venedik filosuyla 1290 yazında Akkâ'ya ulaştı.

02

Olayların seyri

Ücretlerini alamayan ve Akkâ'daki barış ortamını anlamayan yeni gelenler, Ağustos 1290'da şehre ürün getirmiş Müslüman tüccarlara ve köylülere saldırdı. Saldırılarda, sakallı oldukları için Müslüman sanılan bazı yerli Hristiyanlar da öldürüldü.

Şehrin yetkilileri ve askerî tarikatlar olayı durdurmaya çalıştı ve bazı saldırganları tutukladı. Kalavun, suçluların cezalandırılması için kendisine teslim edilmesini istedi. Akkâ'nın meclisinde Tapınakçı üstat Guillaume de Beaujeu'nün bu talebin karşılanması yönündeki önerisi kabul görmedi; şehrin yetkilileri öldürülenlerin Müslüman tüccarların kendi kavgalarında öldüğünü öne süren bahaneler sundu.

03

Sonuçlar ve önemi

Kalavun, ateşkesin ihlal edildiğini ilan ederek Akkâ'ya karşı büyük bir sefer için hazırlık yapmaya başladı. Olay, Akkâ'nın düşüşünün doğrudan gerekçesi oldu.

Bu vaka, Batı'dan gelen Haçlı kuvvetlerinin Latin Doğu'daki yerel diplomatik dengeleri anlamamasının ve disiplinsiz şiddetin bütün bir toplumun kaderini nasıl etkileyebildiğinin trajik bir örneğidir.

04

Kaynaklar ve tartışmalı noktalar

Templar of Tyre, olayların en ayrıntılı Latin anlatıcısıdır ve Guillaume de Beaujeu'nün ılımlı tutumunu vurgular. Memlük kaynakları, özellikle Ebü'l-Fidâ ve Baybars el-Mansûrî, olayı Akkâ'ya yönelik seferin meşru gerekçesi olarak sunar. Öldürülenlerin sayısı ve saldırının boyutu kaynaklarda farklıdır.

Yöntem notu

Bu dosyadaki tarih, yer ve sayılar başlıca anlatı kaynakları ile modern araştırmalar karşılaştırılarak verilmiştir. Kaynaklar arasında ayrışan bilgiler metinde ayrıca belirtilmiştir; tez veya yayın için ilgili neşir ve sayfa numarasına başvurulmalıdır.