6 Nisan – 18 Mayıs 1291 · Akka
Akka'nın düşüşü
El-Eşref Halîl, 6 Nisan 1291'de büyük bir Memlük ordusuyla Akkâ'yı kuşattı. Altı haftalık kuşatmanın ardından 18 Mayıs'ta “Lanetli Kule” üzerinden şehre girildi. Tapınakçı üstadı Guillaume de Beaujeu ölümcül şekilde yaralandı; Kral II. Henri Kıbrıs'a kaçtı ve Akkâ'nın düşüşüyle Kudüs Krallığı fiilen sona erdi.

ARAŞTIRMA DOSYASI
Olayın tarihsel çözümlemesi
Arka plan
Akkâ, 1191'den beri Kudüs Krallığı'nın başkenti ve Latin Doğu'nun en büyük şehriydi. Çift sur hattı, askerî tarikatların kaleleri ve İtalyan şehirlerinin mahalleleriyle güçlü bir savunmaya sahipti. Ancak şehirdeki savunucu sayısı yalnızca birkaç bin kişiydi ve Kıbrıs kralı II. Henri ile askerî tarikatlar arasında koordinasyon zayıftı.
Olayların seyri
Memlük ordusu 6 Nisan'da şehri karadan kuşattı. Onlarca mancınık, aralarında “Muzaffer” ve “Öfkeli” adı verilen büyük makineler, surları dövdü; lağımcılar kulelerin altına tüneller açtı. Savunucular gece baskınları düzenledi, ancak bunlar başarısız oldu. Kral II. Henri 4 Mayıs'ta Kıbrıs'tan takviyelerle geldi ve barış teklifinde bulundu; teklif reddedildi.
15–16 Mayıs'ta dış surlardaki Kral Kulesi düştü. 18 Mayıs sabahı Memlükler genel saldırıya geçti ve iç sur üzerindeki Lanetli Kule'den şehre girdi. Guillaume de Beaujeu ölümcül şekilde yaralandı. Halk limana kaçtı; gemiler yetersizdi ve birçok kişi boğuldu veya öldürüldü. Kral Henri ve bazı soylular gemilerle Kıbrıs'a kaçtı. Patrik Nicolas de Hanapes kaçarken boğuldu.
Sonuçlar ve önemi
Tapınakçılar, denize bakan güçlü kalelerinde on gün daha direndi. Teslim görüşmeleri sırasında çıkan bir anlaşmazlık çatışmaya dönüştü ve kalenin altı kazılarak çökertildiğinde 28 Mayıs'ta hem savunucular hem saldırganlar enkaz altında kaldı. Şehir yıkıldı ve terk edildi.
Akkâ'nın düşüşü, Latin Doğu'nun yaklaşık iki yüz yıllık varlığının sonu oldu; kalan kıyı şehirleri birkaç ay içinde terk edildi. Olay Batı'da büyük bir şok yarattı ve sonraki yıllarda çok sayıda “Kutsal Toprakları kurtarma” planı yazıldı.
Kaynaklar ve tartışmalı noktalar
Templar of Tyre, kuşatmaya tanık olmuş ve Guillaume de Beaujeu'nün yanında bulunmuştur; anlatısı en ayrıntılı Latin kaynaktır. Ebü'l-Fidâ kuşatmaya Hama birlikleriyle katılmıştır. Ölü sayıları ve kaçabilenlerin miktarı kesin olarak bilinmez. Akkâ'daki kazılar, kuşatmanın izlerini ve şehrin yıkımını belgeleyen önemli bulgular sunmuştur.
Bu dosyadaki tarih, yer ve sayılar başlıca anlatı kaynakları ile modern araştırmalar karşılaştırılarak verilmiştir. Kaynaklar arasında ayrışan bilgiler metinde ayrıca belirtilmiştir; tez veya yayın için ilgili neşir ve sayfa numarasına başvurulmalıdır.