1138 · Antakya ve kuzey Suriye
Bizans imparatoru Antakya'da
Bizans imparatoru II. Ioannes Komnenos, 1137'de Antakya'yı kuşatarak prens Raymond de Poitiers'i bağlılık yemini etmeye zorladı. 1138 baharında Frank liderlerle birlikte Şeyzer'e sefer düzenledi; ancak Latinlerin isteksizliği nedeniyle sefer sınırlı sonuçla bitti ve imparator Antakya'dan ayrıldı.
ARAŞTIRMA DOSYASI
Olayın tarihsel çözümlemesi
Arka plan
Bizans, 1098'den beri Antakya üzerindeki hak iddiasından vazgeçmemişti. II. Ioannes, 1137'de Kilikya'daki Ermeni beyliğini ortadan kaldırıp güneye ilerledi. Antakya'yı o sırada, 1136'da prenses Constance ile evlenerek prens olan Raymond de Poitiers yönetiyordu.
Olayların seyri
Ağustos 1137'de imparator Antakya'yı kuşattı. Montferrand'dan yeni kurtulan Kral Foulques, Bizans'ın iddiasını haklı bularak Raymond'a uzlaşmasını tavsiye etti. Raymond imparatora bağlılık yemini etti ve Halep, Şeyzer, Humus gibi şehirler alınırsa bunlar karşılığında Antakya'yı Bizans'a bırakmayı kabul etti.
Nisan–Mayıs 1138'de Bizans ordusu, Raymond ve Urfa kontu II. Joscelin ile birlikte Şeyzer'i kuşattı. Bizans kaynaklarına göre iki Latin lider kuşatmaya gönülsüz katıldı. Şeyzer emiri Munkızoğulları haraç ve hediye vererek kuşatmanın kaldırılmasını sağladı. İmparator Antakya'ya törenle girdi, ancak Joscelin'in kışkırttığı Latin halk ayaklanması üzerine şehirden ayrıldı.
Sonuçlar ve önemi
Bizans askerî üstünlüğünü gösterdi, ancak Antakya'yı doğrudan yönetimine alamadı. II. Ioannes 1142'de yeniden Suriye'ye geldi, fakat 1143 baharında Kilikya'da bir av kazası sonucu öldü. Bizans–Antakya ilişkilerindeki bu gerilim, 1158–1159'da I. Manuel döneminde yeniden gündeme gelecekti.
Şeyzer kuşatması, Usâme b. Munkız'ın ailesinin şehri olarak Kitâbü'l-İ'tibâr'da da yer alır ve Bizans kuşatma makinelerinin etkisine dair değerli bilgiler sunar.
Kaynaklar ve tartışmalı noktalar
İoannes Kinnamos ve Niketas Khoniates Bizans bakışını, Willermus Tyrensis Latin bakışını verir; Latin kaynaklar Bizans'ın niyetlerine kuşkuyla yaklaşır. İbnü'l-Kalânisî ve Usâme b. Munkız Şeyzer kuşatmasını Müslüman tarafın gözünden anlatır. Raymond'un yemininin şartları ve Latin liderlerin kuşatmadaki davranışı kaynaklarda farklı aktarılır.
Bu dosyadaki tarih, yer ve sayılar başlıca anlatı kaynakları ile modern araştırmalar karşılaştırılarak verilmiştir. Kaynaklar arasında ayrışan bilgiler metinde ayrıca belirtilmiştir; tez veya yayın için ilgili neşir ve sayfa numarasına başvurulmalıdır.