Ağustos 1137 · Bârin / Montferrand
Montferrand teslimi
Ağustos 1137'de İmâdeddin Zengî, Humus yakınlarındaki Montferrand (Bârin) kalesini kuşattı ve yardıma gelen Kudüs kralı Foulques'un ordusunu yenerek kaleye kapanmaya zorladı. Kral ve yanındakiler, kalenin teslimi ve yüklü bir fidye karşılığında serbest bırakıldı.
ARAŞTIRMA DOSYASI
Olayın tarihsel çözümlemesi
Arka plan
Musul ve Halep'i yöneten İmâdeddin Zengî, 1130'larda Humus ve Hama çevresinde güç toplayarak Dımaşk'ı da hedef aldı. Trablus Kontluğu'na ait Montferrand kalesi, Humus ile kıyı arasındaki yolu denetliyordu. Trablus kontu Pons 1137 başında Dımaşk kuvvetleriyle yapılan bir çatışmada öldürülmüş, yerine oğlu II. Raymond geçmişti.
Olayların seyri
Zengî Temmuz 1137'de kaleyi kuşatınca Foulques ve II. Raymond yardıma geldi. Zengî'nin kuvvetleri Frank ordusunu kale yakınında yendi; Raymond esir alındı, Foulques ise kalan askerleriyle Montferrand'a sığındı. Erzakı az olan kale tamamen çevrildi.
Foulques'un çağrısı üzerine Antakya, Urfa ve Kudüs'ten yardım kuvvetleri toplanıyordu; aynı sırada Bizans imparatoru II. Ioannes Komnenos'un ordusu Kilikya'dan Antakya'ya ilerliyordu. Bu durum Zengî'yi hızlı bir anlaşmaya yöneltti: Kale ve yaklaşık 50.000 dinar fidye karşılığında Foulques ve yanındakiler, Raymond ile diğer esirlerle birlikte serbest bırakıldı.
Sonuçlar ve önemi
Montferrand, Zengî'nin Franklara karşı ilk önemli başarılarından biriydi ve Kudüs kralını doğrudan teslim olmaya zorlaması onun itibarını artırdı. Frankların açısından ise kralın ve ordunun korunması kalenin kaybından daha önemliydi. Olay, Zengî'nin Dımaşk'ı tehdit etmesiyle birlikte Kudüs–Dımaşk ittifakının yakınlaşmasına katkıda bulundu.
Kaynaklar ve tartışmalı noktalar
Willermus Tyrensis kuşatmayı ve teslimi ayrıntılı anlatır ve Frankların bilgisizce iyi şartlarla kurtulduğunu, yardım ordusunun yolda olduğunu sonradan öğrendiklerini yazar. İbnü'l-Kalânisî ve İbnü'l-Esîr, Zengî'nin Bizans tehdidi nedeniyle uzlaşmaya gittiğini belirtir. Fidye miktarı kaynaklar arasında farklıdır.
Bu dosyadaki tarih, yer ve sayılar başlıca anlatı kaynakları ile modern araştırmalar karşılaştırılarak verilmiştir. Kaynaklar arasında ayrışan bilgiler metinde ayrıca belirtilmiştir; tez veya yayın için ilgili neşir ve sayfa numarasına başvurulmalıdır.