Harran Muharebesi

Arka plan

Harran, Urfa'nın güneyinde, Musul ve Irak'a giden yolları denetleyen önemli bir şehirdi. Urfa kontu II. Baudouin (Baudouin du Bourg) ve Antakya'dan Bohemund ile Tankred, şehri ele geçirerek kontluğu Cezire'ye doğru genişletmeyi planladı. Selçuklu dünyasındaki taht kavgaları, bölgedeki Türk emirlerini bölünmüş ve zayıf göstermişti.

Olayların seyri

Birleşik Frank ordusu Harran'ı kuşattı; ancak Artuklu Sökmen ile Musul'dan Çökürmüş aralarındaki rekabeti bir kenara bırakıp şehrin yardımına geldi. 7 Mayıs'ta Belih nehri kıyısında yapılan muharebede Türk kuvvetleri geri çekilme taktiğiyle Urfa birliklerini ana ordudan ayırdı ve kuşattı.

Urfa ordusu dağıldı; II. Baudouin ve Tell Bâşir senyörü I. Joscelin esir alındı. Bohemund ve Tankred'in Antakya kuvvetleri büyük ölçüde kurtularak geri çekildi. Esirler önce Sökmen'in, ardından Çökürmüş'ün eline geçti.

Sonuçlar ve önemi

Harran, Haçlıların kuzey Suriye ve Cezire'deki ilk büyük yenilgisiydi. Urfa Kontluğu bundan sonra genişlemek yerine savunmaya geçti; Bizans da Kilikya'daki birkaç şehri geri aldı. Bohemund, Bizans'a karşı destek toplamak için 1105'te Avrupa'ya gitti ve Antakya'yı Tankred'e bıraktı; Tankred Urfa'nın naipliğini de üstlendi.

Esirler bölgesel siyasetin pazarlık konusu oldu: Joscelin 1107'de, II. Baudouin ise 1108'de fidyeyle serbest bırakıldı. Tankred'in II. Baudouin'in kurtarılmasını geciktirdiği yönündeki iddialar, Latin liderler arasındaki çıkar çatışmasını gösterir.

Kaynaklar ve tartışmalı noktalar

Fulcherius Carnotensis, Albertus Aquensis ve Radulfus Cadomensis Latin tarafı; Urfalı Mateos Ermeni tarafı; İbnü'l-Esîr ve İbnü'l-Kalânisî Müslüman tarafı aktarır. İbnü'l-Esîr, Harran'ı Müslümanların Haçlılara karşı ilk büyük zaferlerinden biri olarak değerlendirir. Muharebe yerinin Harran'a uzaklığı ve tarafların kuvvetleri tartışmalıdır.