ö. 1106 · Musul emiri
Çökürmüş
Musul emiri; 1104'te Artuklu Sökmen ile birlikte Harran'da Frankları yendi ve esir alınan Urfa kontu II. Baudouin'i yanında tuttu.
BİYOGRAFİK DOSYA
Yaşamı ve tarihsel rolü
Hayatı ve siyasî çevresi
Çökürmüş, Kürboğa'nın ölümünden sonra Musul'un yönetimini ele geçiren bir Türk emiriydi. Büyük Selçuklu sultanlığındaki taht mücadeleleri sırasında Musul'un yarı bağımsız konumunu korumaya çalıştı.
Haçlı Seferleri dönemindeki rolü
1104'te Urfa ve Antakya Franklarının Harran'ı kuşatması üzerine Mardin'in Artuklu emiri Sökmen ile birleşti. Mayıs 1104'te Belih çayı kıyısındaki muharebede Frank ordusu ağır bir yenilgiye uğradı; Urfa kontu Baudouin du Bourg ve Joscelin de Courtenay esir düştü. Baudouin, Çökürmüş'ün eline geçti ve uzun süre esarette kaldı.
Tarihsel önemi ve kaynak problemi
Harran zaferi, Frankların Cezîre'ye doğru genişlemesini durdurdu. Çökürmüş 1106'da Kılıç Arslan'ın da karıştığı Musul mücadelesinde öldürüldü. Harran'ın ardından kazanılan ganimet ve esirler üzerindeki anlaşmazlıklar İbnü'l-Esîr ve Urfalı Mateos'ta aktarılır.
Biyografik bilgiler sayfada gösterilen kaynaklar ve bağlantılı olay dosyalarıyla ilişkilendirilmiştir. Tartışmalı tarihler yaklaşık olarak bırakılmış, eksik bilgiler tahminle tamamlanmamış ve geç dönem edebî ya da görsel tasvirleri çağdaş portre kabul edilmemiştir.