ö. 1104 · Artuklu emiri
Sökmen b. Artuk
Artuk Bey'in oğlu ve Artuklu emiri; 1098'e kadar kardeşi İlgazi ile Kudüs'ü yönetti, 1104'te Çökürmüş ile birlikte Harran'da Haçlıları yendi.
BİYOGRAFİK DOSYA
Yaşamı ve tarihsel rolü
Hayatı ve siyasî çevresi
Sökmen ve kardeşi İlgazi, babaları Artuk Bey'in 1091'deki ölümünden sonra Kudüs'ü Selçuklu sultanlığı adına yönetti. 1098'de Fâtımîler şehri kuşatıp alınca Cezîre'ye çekildiler. Sökmen, Hısnıkeyfâ ve Mardin çevresinde kendi güç alanını kurdu.
Haçlı Seferleri dönemindeki rolü
1104'te Urfa ve Antakya kuvvetleri Harran'ı kuşatınca, Sökmen Musul hâkimi Çökürmüş ile aralarındaki rekabeti bir kenara bırakarak birleşti. Mayıs 1104'te Belih çayı kıyısındaki muharebede Frank ordusu ağır bir yenilgiye uğradı; Urfa kontu Baudouin ve Joscelin esir düştü. Esirler başlangıçta Sökmen'in kuvvetlerinin eline geçti, ancak daha sonra Çökürmüş'e bırakıldı.
Tarihsel önemi ve kaynak problemi
Harran zaferi, Haçlıların Cezîre'ye doğru genişlemesini durduran ilk önemli başarıydı. Sökmen aynı yıl Trablus'a yardım için yola çıktığında öldü. Eski veri setinde Ahlatşahlar hanedanının kurucusu Sökmen el-Kutbî ile karıştırılmış olan bu kişi, Harran'da savaşan Artuklu Sökmen'dir.
Biyografik bilgiler sayfada gösterilen kaynaklar ve bağlantılı olay dosyalarıyla ilişkilendirilmiştir. Tartışmalı tarihler yaklaşık olarak bırakılmış, eksik bilgiler tahminle tamamlanmamış ve geç dönem edebî ya da görsel tasvirleri çağdaş portre kabul edilmemiştir.