12 Temmuz 1109 · Trablusşam
Trablus'un alınması ve kontluğun kuruluşu
Raymond de Saint-Gilles'in 1102'de başlattığı Trablus kuşatması, oğlu Bertrand'ın Ceneviz donanmasıyla gelmesinden sonra 12 Temmuz 1109'da şehrin teslimiyle sonuçlandı. Trablus Kontluğu, Doğu'daki dördüncü ve son büyük Latin devleti olarak kuruldu.
ARAŞTIRMA DOSYASI
Olayın tarihsel çözümlemesi
Arka plan
Trablus (Trablusşam), Benî Ammâr ailesinin yönettiği zengin bir liman şehriydi. Raymond de Saint-Gilles, Kudüs'te yönetim alamayınca Lübnan kıyısında kendine bir beylik kurmaya yöneldi ve 1102'de Tortosa'yı aldı. 1103'te şehrin karşısındaki tepe üzerinde, sonradan “Hacılar Kalesi” (Mons Peregrinus) adını alan bir kale yaptırarak kuşatmayı başlattı.
Olayların seyri
Raymond 1105'te kuşatma sürerken öldü; kuşatmayı kuzeni Guillaume-Jourdain sürdürdü. 1109 baharında Raymond'un oğlu Bertrand büyük bir Ceneviz filosuyla Provence'tan geldi ve mirası talep etti. İki aday arasındaki anlaşmazlık Kral I. Baudouin'in hakemliğiyle çözüldü: Bertrand Trablus'u, Guillaume-Jourdain kuzeydeki toprakları aldı; Guillaume-Jourdain kısa süre sonra öldürüldü.
Kara ve denizden tamamen kuşatılan şehir, Mısır'dan beklenen yardım gelmeyince 12 Temmuz 1109'da teslim oldu. Teslim şartlarına rağmen şehre girenler bazı mahalleleri yağmaladı.
Sonuçlar ve önemi
Bertrand, Kudüs kralının vasalı olarak Trablus kontu oldu. Kontluk, Antakya ile Kudüs arasındaki kıyı şeridini birleştirerek Latin Doğu'nun haritasını tamamladı. Cenevizliler şehirde ve Cübeyl'de geniş ayrıcalıklar aldı; Cübeyl'i yüzyıllarca Ceneviz Embriaco ailesi yönetti. Trablus 1289'da Memlükler tarafından alınana kadar Latin elinde kaldı.
Kaynaklar ve tartışmalı noktalar
Albertus Aquensis, Fulcherius Carnotensis ve Cenevizli Caffaro kuşatmanın son aşamasını aktarır; İbnü'l-Kalânisî ve İbnü'l-Esîr şehrin teslimini ve halkın akıbetini anlatır. Benî Ammâr'ın ünlü kütüphanesi Dârü'l-ilm'in Haçlılarca yakıldığı anlatısı daha geç kaynaklara dayanır ve tarihçiler arasında tartışmalıdır.
Bu dosyadaki tarih, yer ve sayılar başlıca anlatı kaynakları ile modern araştırmalar karşılaştırılarak verilmiştir. Kaynaklar arasında ayrışan bilgiler metinde ayrıca belirtilmiştir; tez veya yayın için ilgili neşir ve sayfa numarasına başvurulmalıdır.