1151–1171 · Son Fâtımî halifesi (1160–1171)
el-Âdıd
Son Fâtımî halifesi; saltanatı boyunca iktidar vezirlerin elindeydi, 1169'da Selâhaddin'i vezir atadı ve ölümünden kısa süre önce Kahire'de hutbe Abbâsî halifesi adına okunmaya başladı.
BİYOGRAFİK DOSYA
Yaşamı ve tarihsel rolü
Hayatı ve siyasî çevresi
el-Âdıd, 1160'ta dokuz yaşındayken halife yapıldı. Fâtımî devletinde gerçek güç, Şâver ve Dırgam gibi vezirler arasındaki çatışmaların ve bu çatışmalara Kudüs Krallığı ile Nûreddin'in müdahalesinin belirlediği bir ortamdaydı.
Haçlı Seferleri dönemindeki rolü
1160'larda I. Amalrik'in Mısır seferleri karşısında halife ve vezirleri hem Franklardan hem de Nûreddin'den yardım istedi. 1169'da Şîrkûh'un ölümünden sonra el-Âdıd, Selâhaddin'i vezir olarak atadı. Selâhaddin, Eylül 1171'de Kahire'de hutbenin Abbâsî halifesi adına okunmasını sağladı; el-Âdıd birkaç gün sonra hastalıktan öldü.
Tarihsel önemi ve kaynak problemi
el-Âdıd'ın ölümüyle yaklaşık iki yüz yıllık Fâtımî hilâfeti sona erdi ve Mısır, Sünnî Eyyûbî yönetimine geçti. Ölümünün Selâhaddin'in kararıyla ilişkisi ve son günleri kaynaklarda farklı anlatılır; İbnü'l-Esîr ve Makrîzî temel kaynaklardır.
Biyografik bilgiler sayfada gösterilen kaynaklar ve bağlantılı olay dosyalarıyla ilişkilendirilmiştir. Tartışmalı tarihler yaklaşık olarak bırakılmış, eksik bilgiler tahminle tamamlanmamış ve geç dönem edebî ya da görsel tasvirleri çağdaş portre kabul edilmemiştir.