Kasım 1129 · Dımaşk çevresi
Dımaşk Seferi
Kasım 1129'da II. Baudouin, Batı'dan gelen yeni askerlerle Dımaşk'ı ele geçirmek için sefere çıktı. Şehir içindeki Bâtınîlerle yapılan gizli anlaşmanın açığa çıkması, erzak toplayan birliklerin yenilmesi ve şiddetli yağmurlar nedeniyle sefer sonuçsuz kaldı.
ARAŞTIRMA DOSYASI
Olayın tarihsel çözümlemesi
Arka plan
Hugues de Payens'in Batı'daki faaliyetleri ve Anjou kontu Foulques'un gelişiyle Kudüs Krallığı 1129'da alışılmadık sayıda yeni askere sahip oldu. Dımaşk'ta Tuğtekin'in 1128'deki ölümünden sonra oğlu Tâcülmülûk Böri iktidardaydı. Vezir el-Mezdekânî ve Bâtınî (İsmâilî) çevresinin, Sûr karşılığında Dımaşk'ı Franklara teslim etmek için gizlice anlaştığı aktarılır.
Olayların seyri
Böri, Eylül 1129'da vezirini öldürttü ve şehirdeki Bâtınîlere karşı büyük bir katliam başlattı; komplo böylece çöktü. Bâtınîlerin elindeki Bâniyâs kalesi ise Franklara teslim edildi.
Kasım'da Frank ordusu Dımaşk'ın güneyine geldi. Bures'li Guillaume komutasındaki erzak birlikleri Merc es-Saffer'de Dımaşk süvarilerince ağır bir yenilgiye uğratıldı. Ardından başlayan şiddetli yağmur ve sel yolları kullanılmaz hâle getirdi ve ordu Aralık başında geri çekildi.
Sonuçlar ve önemi
Dımaşk seferi, Kudüs Krallığı'nın iç Suriye'nin büyük şehirlerinden birini ele geçirme yönündeki ilk ciddi girişimiydi ve başarısız oldu. Krallık bu tarihten sonra Dımaşk'la çoğu zaman ittifak veya ateşkes ilişkisi kurdu; 1148'deki İkinci Haçlı Seferi kuşatmasına kadar şehir doğrudan hedef olmadı. Bâniyâs'ın kazanılması ise krallığın kuzeydoğu sınırını güçlendirdi.
Kaynaklar ve tartışmalı noktalar
İbnü'l-Kalânisî, Bâtınî komplosunu ve Böri'nin karşı hamlesini Dımaşklı bir tanık olarak anlatır; Willermus Tyrensis seferi kısaca ve başarısızlığı havaya bağlayarak verir. Bâtınîlerle Franklar arasında gerçek bir anlaşmanın varlığı ve kapsamı yalnızca Müslüman kaynaklarca aktarıldığı için dikkatle değerlendirilmelidir.
Bu dosyadaki tarih, yer ve sayılar başlıca anlatı kaynakları ile modern araştırmalar karşılaştırılarak verilmiştir. Kaynaklar arasında ayrışan bilgiler metinde ayrıca belirtilmiştir; tez veya yayın için ilgili neşir ve sayfa numarasına başvurulmalıdır.