Mayıs 1101 – Mayıs 1104 · Kaysâriye – Akkâ
Kaysâriye ve Akkâ'nın alınması
I. Baudouin, Ceneviz donanmasının desteğiyle 1101'de Arsûf ve Kaysâriye'yi, 1104'te de Akkâ'yı ele geçirdi. Bu fetihler Kudüs Krallığı'na Akdeniz'e açılan güvenli limanlar kazandırdı ve İtalyan denizci şehirlerinin krallıktaki ticari ayrıcalıklarının başlangıcı oldu.

ARAŞTIRMA DOSYASI
Olayın tarihsel çözümlemesi
Arka plan
1100'de Kudüs Krallığı'nın denize açılan tek önemli limanı Yafa'ydı. Kıyıdaki diğer şehirler Fâtımî garnizonlarının elindeydi veya haraç ödeyerek yarı bağımsız kalmıştı. Batıdan gelecek hacı, asker ve erzak için güvenli limanlar hayatî önemdeydi; buna karşılık krallığın kendi donanması yoktu.
Olayların seyri
1101 baharında Laodikeia'da kışlayan Ceneviz filosu Baudouin'e katıldı. Arsûf Nisan 1101'de kısa bir kuşatmadan sonra teslim oldu ve halkının Askalân'a gitmesine izin verildi. Kaysâriye ise Mayıs'ta saldırıyla alındı; şehre girişi geniş çaplı öldürme ve yağma izledi. Cenevizliler ganimetin üçte birini ve şehirde bir mahalle aldı; Ceneviz geleneğine göre Sacro Catino adlı yeşil cam kase de bu yağmadan Cenova'ya götürüldü.
Akkâ'ya yönelik 1103 girişimi başarısız oldu. Mayıs 1104'te yaklaşık yetmiş gemilik bir Ceneviz filosunun gelmesiyle şehir karadan ve denizden kuşatıldı ve yaklaşık yirmi gün sonra, 26 Mayıs 1104'te teslim oldu. Teslim şartlarına rağmen ayrılmak isteyen halkın bir kısmı Cenevizliler tarafından öldürüldü ve soyuldu.
Sonuçlar ve önemi
Akkâ, iyi korunan limanı sayesinde kısa sürede krallığın ana ticaret ve hac limanı oldu; 1187'ye kadar ve 1191'den 1291'e kadar Latin Doğu'nun en önemli şehirlerinden biriydi. Cenevizliler, fetihlere katkılarına karşılık şehirlerde mahalle, gümrük muafiyeti ve gelir payı aldı. Bu düzen, sonraki yıllarda Venedik ve Pisa'ya da tanınacak İtalyan imtiyazları sisteminin örneği oldu.
Kaynaklar ve tartışmalı noktalar
Fulcherius Carnotensis ve Albertus Aquensis kuşatmaları anlatır; Cenevizli tarihçi Caffaro ise kendi şehrinin rolünü ve ganimet payını ayrıntılı biçimde aktarır. Willermus Tyrensis daha sonraki bir dönemde yazdığı için ayrıntılarda bu kaynaklara dayanır. İbnü'l-Kalânisî Kaysâriye ve Akkâ halkının akıbetine dair Müslüman tarafın kayıtlarını verir.
Bu dosyadaki tarih, yer ve sayılar başlıca anlatı kaynakları ile modern araştırmalar karşılaştırılarak verilmiştir. Kaynaklar arasında ayrışan bilgiler metinde ayrıca belirtilmiştir; tez veya yayın için ilgili neşir ve sayfa numarasına başvurulmalıdır.