28 Haziran 1119 · Sarmada / Balat
Kanlı Meydan Muharebesi
28 Haziran 1119'da Antakya naibi Salernolu Roger'in ordusu, Sarmada yakınlarında Mardin hâkimi İlgazi'nin kuvvetleri tarafından kuşatılarak neredeyse tamamen yok edildi. Roger muharebede öldü; Latin kaynaklar savaş alanını “Ager Sanguinis”, yani Kanlı Meydan olarak andı.
ARAŞTIRMA DOSYASI
Olayın tarihsel çözümlemesi
Arka plan
İlgazi, 1118'de Halep'in yönetimini de ele geçirerek kuzey Suriye'de güçlü bir merkez kurdu. 1119 yazında Türkmen kuvvetleriyle Antakya topraklarına yöneldi ve Dımaşk atabegi Tuğtekin'in desteğini bekledi. Roger, Kudüs kralı II. Baudouin ve Trablus kontundan yardım istedi, ancak takviyeleri beklemeden Halep yolu üzerindeki Sarmada yakınlarında ordugâh kurdu.
Olayların seyri
İlgazi'nin kuvvetleri geceleyin çevredeki tepeleri tutarak Frank ordugâhını üç yönden kuşattı. 28 Haziran sabahı başlayan saldırıda Antakya birlikleri yer yer direndi, ancak rüzgârın kaldırdığı toz ve Türk okçularının baskısı altında dağıldı.
Roger çatışmanın ortasında öldürüldü. Kaçabilenler azdı; esir alınanların bir kısmı daha sonra İlgazi'nin ordugâhında öldürüldü. Antakya'nın şövalye gücü tek günde büyük ölçüde yok olmuştu.
Sonuçlar ve önemi
Antakya patriği şehrin savunmasını örgütledi ve İlgazi'nin şehre yürümemesi prinkepsliği kurtardı. II. Baudouin Ağustos'ta kuzeye geldi, 14 Ağustos'ta Hâb yakınlarında İlgazi'nin ordusuyla sonuçsuz bir muharebe yaptı ve Antakya'nın naipliğini üstlendi.
Kanlı Meydan, Haçlı devletlerinin askerî kırılganlığını gösteren ve Kudüs kralını kuzeyin savunmasına bağlayan bir dönüm noktası oldu. Krallıkta yaşanan bu kriz ortamı, birkaç ay sonra toplanan Nablus Konsili'nin arka planını oluşturur.
Kaynaklar ve tartışmalı noktalar
Antakya kançılarisi Gualterius'un Bella Antiochena'sı muharebeyi ve sonrasında esirlere yapılanları ayrıntılı ve çok duygusal bir dille anlatır; Gualterius'un kendisi de esir düşmüş olabilir. Fulcherius ve Urfalı Mateos kısa bilgi verir; İbnü'l-Kalânisî ve İbnü'l-Esîr İlgazi'nin zaferini aktarır. Ölü sayıları ve esirlere yönelik şiddetin boyutu kaynaklar arasında farklıdır.
Bu dosyadaki tarih, yer ve sayılar başlıca anlatı kaynakları ile modern araştırmalar karşılaştırılarak verilmiştir. Kaynaklar arasında ayrışan bilgiler metinde ayrıca belirtilmiştir; tez veya yayın için ilgili neşir ve sayfa numarasına başvurulmalıdır.